„The Witness” na Netfliksie: prawdziwa historia zabójstwa Rachel Nickell [RECENZJA]

Potem przez szesnaście lat ta sprawa służyła brytyjskiej policji za podręcznikowy przykład tego, jak nie prowadzić śledztwa. Niewinny mężczyzna, Colin Stagg, trafił do aresztu na trzynaście miesięcy po tym, jak funkcjonariuszka pod przykrywką o kryptonimie „Lizzie James” przez kilka miesięcy budowała z nim fikcyjną, uwodzicielską relację, licząc na przyznanie się do winy. Sędzia Old Bailey nazwał to „oszukańczym postępowaniem najgorszego rodzaju” i w 1994 roku odrzucił dowody. Prawdziwego zabójcę, Roberta Nappera, osadzonego już w szpitalu Broadmoor za inną, podwójną zbrodnię, skazano dopiero w grudniu 2008 roku.

Tę historię opowiadano już na kilka sposobów. Channel 4 w „Deceit” (2021) ustawiło kamerę na policjantce z honeytrapu. Netflix wraca do niej teraz po raz kolejny, ale od innej strony.

„The Witness”, trzyodcinkowy serial dostępny na Netfliksie od 4 czerwca 2026 roku, robi rzecz pozornie banalną, a w obrębie gatunku niemal wywrotową: odwraca obiektyw od mordercy. Nie interesuje go profil psychologiczny zabójcy, nie celebruje śledczego cyrku, nie odtwarza zabójstwa na ekranie. Zamiast tego zostaje z dwiema osobami, które rachunek za tę zbrodnię płaciły najdłużej – z partnerem Rachel, André Hanscombe'em, oraz z ich synem Alexem.

Świadek, który nie umiał zeznawać

Punkt wyjścia serialu jest jednocześnie jego najokrutniejszą ironią. Policja ma jednego naocznego świadka morderstwa i jest nim dwulatek, który właśnie patrzył, jak ginie jego matka. Scenariusz Roba Williamsa (twórcy „The Victim”) pokazuje André rozdartego między dwiema niemożliwymi do pogodzenia rolami: ojca, który chce, żeby dziecko jak najszybciej zapomniało, i jedynego pośrednika między tym dzieckiem a śledczymi, którzy chcą, żeby pamiętało jak najdokładniej. To z tej presji rodzi się rysopis pasujący – fatalnie – do przypadkowego mieszkańca okolicy.

Reżyser Alex Winckler („Mary & George”) prowadzi narrację dwutorowo, przeskakując między latami 90. a kolejną dekadą, między traumą i jej długim cieniem. André, by uciec od medialnego oblężenia, wywozi syna najpierw do Francji, potem do Hiszpanii. Serial pokazuje, ile kosztowała ta ucieczka i jak nastoletni Alex przez lata mylił ochronę ojca z jego słabością.

Jordan Bolger gra André bez ani jednej sceny, w której prosiłby widza o łzy. Jego żałoba jest zmęczona, administracyjna, wpleciona w robienie kanapek i wypełnianie formularzy. Młodszego Alexa grają dwaj aktorzy – Jahsaiah Williams jako dziecko i Max Fincham jako nastolatek i to rozbicie roli na dwie twarze jest jedną z lepszych decyzji produkcji. Widać po nich nie ciągłość postaci, lecz dziecko, które przestało być dzieckiem w jedno popołudnie.

Czego serial nie pokazuje i dlaczego to jego siła

Najważniejsze jest tu to, czego nie zobaczymy. „The Witness” nie inscenizuje morderstwa. Nie zatrzymuje kamery na nożu. Cała groza tej historii dzieje się przed zbrodnią i po niej, nigdy w jej trakcie. To wybór, który w gatunku karmiącym się szczegółem brzmi niemal jak deklaracja moralna i który odróżnia ten serial od dziesiątek produkcji traktujących cudzą tragedię jak materiał na thriller.

Nie wszystko tu gra równo. Wątki policyjne potraktowano pospiesznie, jakby twórcy chcieli mieć je za sobą, co jest zrozumiałe (to nie ich temat), ale zostawia w narracji puste miejsca, zwłaszcza dla widza nieznającego sprawy. Postać Nappera (gra go Steve Stamp) pojawia się na marginesie, niemal jako przypis i część widzów może czuć się rozczarowana. Ja bronię tej decyzji: mam dosyć seriali z mordercą jako bohaterem.

Warto wiedzieć, że tego samego dnia Netflix wypuścił dokument „The Murder of Rachel Nickell”, pomyślany jako materiał towarzyszący. Dramat i dokument działają, jak para naczyń połączonych – jeden daje fakty, drugi emocje. Jeśli macie obejrzeć tylko jeden, wybór zależy od tego, czego szukacie: rekonstrukcji czy bliskości.