Callas, Beethoven, Skłodowska-Curie albo ptaki Europy. Tak mogą wyglądać nowe banknoty euro

23 lipca we Frankfurcie Christine Lagarde ogłosiła, że ta zasada dobiega końca, a przynajmniej może dobiec. Europejski Bank Centralny pokazał dziesięć projektów nowej serii banknotów, pierwszej pełnej przebudowy od momentu, gdy euro trafiło do obiegu. I po raz pierwszy zapytał obywateli, którą wolą. Wybór wygląda na wybór między kulturą a naturą. Pięć projektów spod hasła „Kultura europejska” i pięć spod hasła „Rzeki i ptaki”. Po jednej stronie twarze ludzi, którzy zostawili ślad w muzyce, nauce, literaturze i sztuce. Po drugiej – dziób, skrzydło i rzeka.

Sześć postaci i sześć nominałów. Na piątce – Maria Callas, amerykańska sopranistka o greckich korzeniach, „La Divina”, która przemeblowała operę XX wieku. Na dziesiątce Ludwig van Beethoven. Na dwudziestce Maria Skłodowska-Curie, w banku opisana jako „edukacja” – twarz nauki na jednym z najczęściej używanych banknotów strefy. Pięćdziesiątka przypada Miguelowi de Cervantesowi, setka Leonardowi da Vinci, a dwusetka Bercie von Suttner, austriackiej pisarce i pacyfistce, pierwszej kobiecie z pokojowym Noblem.

Na rewersach nie ma już pojedynczych geniuszy. Zamiast portretu proponowany jest chór, sala lekcyjna, ludzie pochyleni nad książką, wystawa, tłum na placu. Bank tłumaczy, że chodzi o przejście od „samotnego geniusza” do wspólnej zdolności tworzenia kultury.

Drugi pomysł jest bezimienny. Każdy nominał dostaje innego ptaka na tle rzeki, na różnych etapach jej biegu – od górskiego źródła po ocean. Pomurnik na piątce, zimorodek na dziesiątce, żołna na dwudziestce, bocian biały na pięćdziesiątce, szablodziób na setce, głuptak na dwusetce. Ładny przekrój europejskiej awifauny, od skalnych ścian po morskie klify. Na odwrocie instytucje: Parlament Europejski, Komisja, sam EBC, Trybunał Sprawiedliwości, Rada Europejska, Trybunał Obrachunkowy.

Głosowanie otwarte

Konkurs ruszył w lipcu 2025 roku, zgłosiło się 1241 grafików z całej Unii, do drugiego etapu przeszło 25. Ankieta, w której można wskazać ulubiony projekt, jest otwarta do 21 września, we wszystkich 24 językach Unii, dla każdego – niezależnie od wieku, obywatelstwa i miejsca zamieszkania. Rada Prezesów ma wybrać ostateczny kształt pod koniec 2026 roku.

Tylko żeby było jasne: nawet jeśli jutro wszyscy zagłosują na Beethovena, nowego banknotu w portfelu prędko nie będzie. Między decyzją a obiegiem stoją lata pracy nad zabezpieczeniami, testami i produkcją. Stare banknoty pozostają ważne i nie tracą wartości.

Poniżej wybrane propozycje: