Premiera „Kolekcji prywatnej” Claude’a Bardouila w Nowym Teatrze [WYWIAD]

11-06-2026

fot. Claude Bardouil / Sisi Cecylia

20 czerwca 2026 roku w Nowym Teatrze w Warszawie odbędzie się premiera „Kolekcji prywatnej” – spektaklu według koncepcji i w choreografii Claude'a Bardouila. Francuski artysta oprowadzi widzów po prywatnej galerii scenicznych duchów: od pisarki Marguerite Duras i reżyserki Chantal Akerman, przez Catherine Deneuve i Mike'a Kelleya, po ikony ery punka – Iggy'ego Popa, Nancy Spungen i Sida Viciousa – oraz gwiazdę porno Savannah. To intymna opowieść o dorastaniu w blasku gwiazd, o traumie i o tym, jak z trudów dzieciństwa rodzi się sztuka.

Bardouil jest w Polsce postacią dobrze znaną teatralnym profesjonalistom, choć rzadko stojącą na pierwszym planie. Od 2010 roku odpowiada za choreografię we wszystkich realizacjach operowych Krzysztofa Warlikowskiego – od Opery Paryskiej po Royal Opera House – a w Nowym Teatrze pokazał już autorskie spektakle „Nancy. Wywiad” oraz „Exhausted”. „Kolekcja prywatna” to moment, w którym artysta wychodzi zza kulis cudzych przedstawień i opowiada o sobie. Po raz pierwszy tak otwarcie.

„Pracuję tutaj od ponad piętnastu lat, a ludzie tak naprawdę nie wiedzą, kim jestem”, mówi Bardouil.

Duchy przeszłości

Pierwszą salę tego widmowego labiryntu zamieszkują postacie emblematyczne dla kultury francuskiej, a polskiej publiczności znane słabo. To Marguerite Duras, pisarka i scenarzystka nazywana monstre sacré, laureatka Nagrody Goncourtów za „Kochanka”, oraz Chantal Akerman, belgijska reżyserka tworząca w kręgu kultury francuskiej. Jej „Jeanne Dielman” w 2022 roku zajęła pierwsze miejsce w prestiżowym plebiscycie najlepszych filmów wszech czasów British Film Institute, wyprzedzając klasyków pokroju Orsona Wellesa.

„Chciałem podzielić się z tutejszą publicznością tymi francuskimi ikonami, które dobrze znam i które były bardzo ważne w moim życiu. To radykalne artystki. Polska publiczność ich nie zna, ale robię, co w mojej mocy, by je pokazać. Myślę, że po spektaklu wiele osób zacznie o nich myśleć” , tłumaczy artysta.

Duras, czyli portret artystki subwersywnej

Spośród wszystkich przywołanych postaci to Duras mówi w spektaklu najwięcej, głównie słowami zaczerpniętymi z jej licznych wywiadów. Bardouil nie ukrywa fascynacji:

„Spędziłem całe lato, wracając do Duras, żeby przeczytać wszystko. Jest fenomenalna, bo jest nieoczywista. Gdyby usiadła do wywiadu, zadałabyś jej pytanie, a ona odpowiedziałaby »nie« – zawsze jest przeciw. A potem zaczyna ten temat rozwijać” .

Artysta przygląda się Duras bez retuszu: alkoholizmowi i odwykowi, związkowi ze znacznie młodszym mężczyzną, dzieciństwu spędzonemu w Indochinach.

„Jest absolutną ikoną kultury francuskiej, a jednocześnie przychodzi skądinąd. I to właśnie czyni ją tak interesującą ” .

Przypomina też, że pisarka przeprowadzała wywiady z prostytutkami, pisała teksty pornograficzne i otwarcie interesowała się seksualnością wymykającą się normom. Ta subwersja jest dla Bardouila punktem wyjścia do rozmowy o feminizmie i o kobiecości.

Savannah, Nancy Spungen i bohaterowie z marginesu

Drugi biegun „Kolekcji prywatnej” tworzą postacie ery punk rocka i amerykańskiej popkultury. Najwięcej miejsca artysta poświęca Savannah, gwieździe filmów dla dorosłych, która marzyła o karierze w „prawdziwym" kinie. W wieku 23 lat, po wypadku samochodowym i u progu zawodowego kryzysu, odebrała sobie życie:

„Zawsze kochałem artystów, którzy są z boku. Adoruję Savannah. Mam ogromny szacunek dla tej dziewczyny, która chciała być kimś. Osiągnęła to, ale jej marzenie się nie spełniło” .

Obok niej w spektaklu pojawia się Nancy Spungen, towarzyszka Sida Viciousa.

„Nancy chciała przespać się z każdą sławną gwiazdą rocka. Sama to mówiła, i ja to szanuję. Była dziewczyną z prowincji, która pragnęła życia. Nie oceniam jej ” , mówi Bardouil.

Wszystkie te biografie łączy ten sam impuls: desperacka próba zbudowania własnego życia. To właśnie ten impuls okazuje się dla artysty osobisty.

„W pewnym sensie zestawiłem te postacie razem, bo to one uratowały mi życie. Byłem taki sam – mały chłopiec z prowincji, z trudnej rodziny, który chciał uciec. Wszystkie te postacie pokazały mi drogę, dały mi możliwości” .

Aktorka jako mistrzyni budowania postaci

„Kolekcja prywatna” to także spotkanie dwóch pokoleń i dwóch praktyk twórczych – choreograficznej i dramatycznej. Na scenie obok Bardouila staje tancerz i choreograf Wojciech Grudziński oraz aktorki Nowego Teatru: Małgorzata Hajewska-Krzysztofik, Ewelina Pankowska i Magdalena Popławska. Sam autor woli jednak mówić o sobie ostrożnie:

„Nie uważam się za choreografa. Jestem performerem. Buduję świat, mam wyobraźnię i tematy, a potem składam aktorom propozycję – wyjaśnia. W Nowym Teatrze najchętniej pracuje właśnie z aktorkami, nie z tancerkami”

To dlatego, jak twierdzi, ten sposób pracy się sprawdza: aktorki są mistrzyniami w budowaniu postaci i potrafią z jego propozycji wyprowadzić taniec.

Za lustrem. Intymność, maska i pytanie o przemoc

Bardouil pokazuje swoich bohaterów nie w chwale, lecz w momencie kruchości. To czyni „Kolekcję prywatną” spektaklem wyjątkowo osobistym. Na tyle, że sam twórca przyznaje się do skrępowania.

„To bardzo intymny spektakl. Niemal się wstydzę. Zastanawiam się, dlaczego robię coś tak osobistego. Nigdy wcześniej czegoś takiego nie zrobiłem” .

„Kolekcja prywatna” to charakterystyczne dla teatru Bardouila skrzyżowanie intymności z dyskursem popkultury, glamu z obscenicznością, prywatności z kreowanym wizerunkiem. Pod warstwą biografii ikon kryje się opowieść o dorastaniu, śmierci i traumach, które odbijają się w sztuce, a także próba uczciwego rozliczenia się z własnymi obsesjami.

Premiera odbędzie się 20 czerwca 2026 roku w Nowym Teatrze w Warszawie.