Powieść Olgi Tokarczuk na liście 50 najlepszych książek wszech czasów

Jedno z najbardziej wpływowych brytyjskich pism, podzieliło się listą 50 książek, które, według autora zestawienia – Jake’a Kerridge’a – „każdy poważny czytelnik powinien mieć na swojej półce”. Kryterium wyboru, na pierwszy rzut oka, było proste: tylko jedna książka jednego autora. Co ciekawe, na liście zabrakło „Biblii” i dramatów Szekspira, ponieważ jak twierdzi sam Jake Kerridge, ich pozycja w kanonie jest ugruntowana. Twórca rankingu zaznaczył, że lista nie jest jedynie próbą wskazania ważkich tytułów z historii literatury, ale też pokazaniem, że literatura ma się znacznie lepiej, niż się często zakłada.

Książki, które wszyscy znamy

Jak większość fanów literatury z całego świata, dostrzegł erudycyjny charakter esejów Michela Montaigne’a, zachwycił się także pierwowzorem literackim „Frankensteina” Mary Shelley oraz znalazł przestrzeń na ulubioną książkę najmłodszych – „Alicję w Krainie Czarów” Lewisa Carrolla. Jeśli chodzi o książki z XX wieku, Jake Kerridge umieścił w rankingu króla powieści modernistycznej, „Ulissesa” Jamesa Joyce’a czy wspomnianego wcześniej „Wielkiego Gatsby’ego”. W klasyfikacji można znaleźć także bardziej niszowe akcenty, na przykład „Trąbka do słuchania” Leonory Carrington czy „Trylogia kairska” Nadżiba Mahfuza.

Arcydzieła z niearcydzielnych czasów

W czasach, kiedy tak właściwie wszystko już było, a arcydzielne teksty tak naprawdę już nie powstają, jednym z najtrudniejszych wyzwań dla autora rankingu najważniejszych książek wszech czasów, było wskazanie tytułów z XXI wieku, które przejdą do historii literatury. Dlatego Jake Kerridge – spośród książek powstałych w ciągu ostatnich 25 lat wybrał, na przykład „Persepolis” zmarłej przed kilkoma tygodniami Marjane Satrapi, „Rok magicznego myślenia” pióra ikony Nowego Dziennikarstwa, Joan Didion oraz „W komnatach Woolf Hall” autorstwa Hilary Mantel. Jake Kerridge zamieścił w rankingu także klasyk włoskiej enigmy, po który warto sięgnąć szczególnie w ostatnich tygodniach wakacji – „Genialną przyjaciółkę”.

„Prowadź swój pług przez kości umarłych” arcydziełem

Krytyk literacki, który zmierzył się z iście trudnym zadaniem – wyborem najlepszych książek w historii – określił powieść Olgi Tokarczuk jako „niekonwencjonalną zagadkę kryminalną”. Opowiada ona o losach ekscentrycznej nauczycielki – Janiny Duszejko – żyjącej na terenie Kotliny Kłodzkiej, gdzie dochodzi do wielu morderstw. Jake Kerridge przypomniał również, że polska noblistka zaczerpnęła tytuł z poematu angielskiego poety, Williama Blake’a i oboje prezentują „nowy, radykalny sposób patrzenia na świat”.

Rankingi, zestawienia, plebiscyty od zawsze budziły emocje. Jedni ich nienawidzą, inni zaś znajdują coś dla siebie w tej – z pozoru – niewymagającej formie. Jedno jest pewne: tym razem, obok listy książek, które z pewnością warto znać, możemy cieszyć się z kolejnego sukcesu jednej z najwybitniejszych polskich pisarek.