Co drugi młody Polak mieszka z rodzicami [RAPORT]

Polska w europejskiej czołówce

Według danych Eurostatu i analizy portalu GetHome.pl Polska znajduje się w gronie krajów o najwyższym odsetku młodych dorosłych mieszkających z rodzicami. Wyższy udział gniazdowników odnotowano jedynie w Chorwacji (62%), Grecji (56%) i na Słowacji (54%). Z kolei za Polską znalazły się między innymi Włochy i Hiszpania, które od lat również zmagają się z problemami mieszkaniowymi młodych.

Jeszcze większy kontrast widać w porównaniu z państwami skandynawskimi. W Danii, Finlandii i Szwecji z rodzicami mieszka zaledwie od kilku do około 8% osób w wieku 25-34 lata. Oznacza to, że młodzi Polacy znacznie później rozpoczynają samodzielne życie niż ich rówieśnicy z północnej Europy.

Dlaczego młodzi zostają w domu?

Eksperci wskazują, że przyczyną nie są przede wszystkim względy kulturowe, lecz ekonomiczne. Ceny mieszkań i koszty najmu od lat rosną szybciej niż możliwości finansowe wielu młodych gospodarstw domowych. Nawet osoby posiadające wyższe wykształcenie i stałe zatrudnienie coraz częściej nie są w stanie pozwolić sobie na zakup własnego mieszkania.

Niepokój budzi również sytuacja na rynku pracy. Młodzi coraz częściej rozpoczynają karierę zawodową na umowach czasowych lub cywilnoprawnych, częściej zmieniają pracodawców i później osiągają stabilność finansową. To z kolei utrudnia uzyskanie kredytu hipotecznego i zgromadzenie środków potrzebnych do zakupu własnego mieszkania.

Jednocześnie koszty życia pozostają wysokie. Mimo że wzrost cen mieszkań wyhamował, własne lokum nadal pozostaje poza zasięgiem finansowym wielu osób rozpoczynających dorosłe życie. Wysokie ceny najmu sprawiają natomiast, że pozostanie w domu rodzinnym jest często jedynym racjonalnym rozwiązaniem.

Jest poprawa, ale to wciąż za mało

Dane za 2025 rok przynoszą oznaki poprawy. Odsetek gniazdowników zmniejszył się z około 54% w 2024 roku do 51% w 2025 roku. Spadek zbiegł się z poprawą zdolności kredytowej oraz korzystniejszą relacją cen mieszkań do wynagrodzeń. W wielu największych miastach w Polsce pensje rosły szybciej niż ceny nowych mieszkań, dzięki czemu część młodych osób mogła realnie myśleć o zakupie własnego lokum. Eksperci podkreślają jednak, że pojedynczy rok poprawy nie oznacza trwałego odwrócenia trendu.

Polska wypada gorzej niż sąsiedzi

Niepokojąco wyglądają również dane obejmujące ostatnie pięć lat. W tym czasie odsetek gniazdowników w Polsce wzrósł z 47,5% do 51%. Tymczasem wiele państw Europy Środkowo-Wschodniej zanotowało wyraźną poprawę.

Najbardziej spektakularny przykład stanowi Litwa, gdzie wskaźnik spadł z 27,8% do 16,2%. Znaczącą poprawę odnotowały także Czechy, w których udział młodych mieszkających z rodzicami zmniejszył się z 28,2% do 22,3%. Lepsze wyniki osiągnęły również Rumunia, Bułgaria, Węgry i Łotwa.

Na tym tle Polska wyróżnia się negatywnie. O ile nasi sąsiedzi stopniowo ułatwiają młodym start w samodzielne życie, o tyle w Polsce problem mieszkaniowy przez lata narastał.

Bez zmian systemowych problem nie zniknie

Eksperci są zgodni, że sam wzrost gospodarczy nie wystarczy, aby ograniczyć skalę gniazdownictwa. Kluczowe znaczenie będzie miała poprawa relacji cen mieszkań do dochodów, większa dostępność kredytów oraz stabilniejsze warunki zatrudnienia. Jeśli sytuacja na rynku mieszkaniowym i rynku pracy nie będzie się systematycznie poprawiać, Polska może jeszcze przez wiele lat pozostawać w europejskiej czołówce krajów, w których młodzi, niezdolni do samodzielnego funkcjonowania, najpóźniej opuszczają dom rodzinny.