W ofercie publicznej, czyli w wiążącej prawnie umowie, którą w Rosji akceptuje każdy kupujący bilet, organizatorzy październikowych koncertów w Petersburgu zastrzegli sobie prawo do zamiany artysty na innego bez zwrotu pieniędzy. Zrzut ekranu z tym zapisem obiegł Internet w dobę.
Anna Subczewa, szefowa agencji Say, tłumaczyła potem w Radiu RBK, że to pomyłka, którą kazano już usunąć, bo Kanye West na pewno przyjedzie i nikt go nie zastąpi. Koncerty potwierdziła zarówno rosyjska agencja Say, jak i oficjalny harmonogram trasy Ye. Jeśli się odbędą, będzie to pierwszy występ artysty tego formatu w Rosji od pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.
Kto go jeszcze przyjmie?
W kwietniu brytyjskie MSW cofnęło Westowi zezwolenie na wjazd, uznając, że jego obecność nie służy dobru publicznemu. Festiwal Wireless w Finsbury Park odwołano w całości. Tydzień później ogłoszono koncert na Stadionie Śląskim w Chorzowie i tydzień później i ten go odwołano. Ministra kultury Marta Cienkowska nazwała pomysł „nie do przyjęcia”, przypominając, że mowa o artyście, który sprzedawał koszulki ze swastyką. Rzecznik MSZ Maciej Wewiór poparł to stanowisko, wskazując na polską historię. Dyrektor stadionu Adam Strzyżewski wydał komunikat o „przyczynach formalno-prawnych” i tyle zostało z powrotu Westa do Polski po kilkunastu latach. Marsylię West przełożył sam, bez nowej daty. Włochy odmówiły ze względu na porządek publiczny, po wniosku miejscowej gminy żydowskiej. Szwajcaria też odpadła. Australia cofnęła wizę już wcześniej.
A jednak trasa ruszyła. Stambuł w maju – organizatorzy raportowali 118 tysięcy widzów na Stadionie Olimpijskim im. Atatürka i rekord frekwencji stadionowej. Tbilisi, Holandia, Albania, w sierpniu Kazachstan, gdzie koncert przesunął się o dobę przez blackout w czterech krajach Azji Centralnej naraz. Teraz Petersburg. Trasa Westa przestała być decyzją artystyczną i stała się mapą wolnych rynków – miejsc, które go jeszcze wpuszczą.
Co dolega Ye?
Pytanie ma tę wadę, że artysta odpowiedział na nie już kilka razy i za każdym razem inaczej. W 2018 roku, na albumie „ye”, chorobę afektywną dwubiegunową nazwał supermocą. Kilka miesięcy później, w Gabinecie Owalnym, mówił Trumpowi, że diagnoza była błędna, a tak naprawdę cierpiał na deprywację snu. W lutym 2025 roku w podkaście Justina Laboya wrócił do tematu: żona, Bianca Censori, miała go namówić na drugą opinię, bo coś w jego osobowości nie pasowało jej do dwubiegunówki. „Okazało się, że to autyzm”, powiedział wtedy. I dodał, że odstawił leki, bo blokowały kreatywność.
Rok 2025: reklama w przerwie Super Bowl kierująca do sklepu z koszulką ze swastyką za dwadzieścia dolarów. Wpisy w rodzaju „jestem nazistą”. Piosenka „Heil Hitler” z maja, później przemianowana na „Hallelujah”. Hitlerowski gest na streamie na Twitchu i ban chwilę potem.
26 stycznia 2026 roku, na całej stronie „Wall Street Journal”, opłaconej przez Yeezy, ukazał się list zatytułowany „Do tych, których zraniłem”. West wrócił w nim do diagnozy, którą rok wcześniej odrzucił: choroba afektywna dwubiegunowa typu I, postawiona, jak pisze, dopiero w 2023 roku, po tym, jak przez dwie dekady nikt nie zbadał porządnie uszkodzenia prawego płata czołowego z wypadku samochodowego z 2002 roku. Tego samego, z którego powstało „Through the Wire”. Cztery miesiące epizodu maniakalnego na początku 2025 roku West opisuje jako psychotyczne, paranoiczne i impulsywne. Zaznacza też: to nie jest usprawiedliwienie. Nie jest nazistą, nie jest antysemitą.
Dwa miesiące później ukazał się album „Bully”, wydany przez niezależną Gammę. Anti-Defamation League skomentowała przeprosiny jako spóźnione i zastrzegła, że nie unieważniają lat antysemityzmu.
Diagnozy nie ma
Od 1973 roku Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne obowiązuje zapis znany jako reguła Goldwatera. Punkt 7.3 kodeksu etycznego, który zabrania publicznego formułowania opinii diagnostycznych o osobach, których się nie zbadało i które nie wyraziły na to zgody. Powstał po tym, jak w 1964 roku magazyn „Fact" opublikował ankietę wśród tysięcy psychiatrów orzekających o zdrowiu psychicznym kandydata na prezydenta Barry'ego Goldwatera. Goldwater wygrał potem proces o zniesławienie i od 2017 roku komisja etyki APA rozszerzyła regułę praktycznie na wszystkie publiczne wypowiedzi zawodowe o postaciach publicznych.
Dziennikarza ten kodeks nie wiąże. Ale powód, dla którego istnieje, wiąże każdego, kto pisze: dysponujemy wyłącznie autonarracją Westa. Żadna dokumentacja medyczna nie jest publiczna. Zarówno „autyzm”, jak i „dwubiegunówka typu I”, i „deprywacja snu” pochodzą z tego samego źródła, od Ye.
Na koniec warto zauważyć, że Rosja przyjmuje Westa z własną listą warunków. Deputowany Nikołaj Nowiczkow zażądał, żeby zagraniczni artyści zarabiający w Rosji okazali „wsparcie moralne" dla wojny, inaczej będzie wnioskował o odwołanie koncertów. Prawosławny ruch Sorok Sorokow zapowiedział przejrzenie repertuaru przed przyjazdem. Witalij Borodin, zawodowy donosiciel, pisze do Ministerstwa Kultury o zablokowanie sprzedaży biletów. Witalij Miłonow zaproponował, żeby West wykonał kilka pieśni miejsko-łagrowych – może wtedy, jak stwierdził, stanie się normalnym człowiekiem. Zapytana przez „Fontankę” o cenzurę repertuaru, Subczewa odpowiedziała, że wszystko odbędzie się w granicach rosyjskiego prawa.
