Nadzwyczajna komisja ds. ochrony zwierząt przyjęła projekt ustawy dotyczącej zakazu używania wyrobów pirotechnicznych. Gminy mogą jednak zwolnić z zakazu w dniach 31 grudnia i 1 stycznia.
Zakaz będzie obejmował wyroby pirotechniczne widowiskowe klasy F2 i F3, czyli takie, które charakteryzują się niskim lub średnim stopniem zagrożenia zdrowia i życia i dotychczas mogły być używane tylko przez osoby pełnoletnie.
Początkowo zakaz miał obowiązywać tylko typ F3, czyli ten bardziej niebezpieczny, przeznaczony do używania na otwartej przestrzeni (np. duże petardy i rakiety), ale posłanka Małgorzata Tracz zaznaczyła, że w praktyce odróżnienie klas przez zwykłych użytkowników może być problematyczne.
Jedyną kategorią dostępną dla szerokiej publiczności, której zakaz nie będzie obejmował, będą więc zimne ognie, bezpieczne do tego stopnia, że ich użycie jest dozwolone nawet wewnątrz pomieszczeń.
Zakaz dla osób fizycznych, nie dla przedsiębiorców i jednostek naukowych
Branża pirotechniczna od razu podniosła lament. Zakazanie całego przekroju produktów może oznaczać likwidację branży, falę zwolnień i powstanie szarej strefy. Mimo to poprawka została przegłosowana.
Zakaz obowiązuje jednak tylko osoby fizyczne – przedsiębiorcy i jednostki naukowe dalej będą mogły wykorzystywać środki pirotechniczne. Dzięki takiemu ograniczeniu branża nie upadnie zupełnie, ludzie dalej będą mogli oglądać pokazy sztucznych ogni, a środowisko i zwierzęta odczują znaczną poprawę.
Robert Nowak z fundacji Pozytywne Emocje zaznaczył jednak, że wyroby pirotechniczne przeznaczone do użytku profesjonalnego stanowią tylko 5% obrotu branży.
Sztuczne ognie, realne szkody
Powodów, by ograniczyć użycie fajerwerków, szczególnie w sylwestra, jest cała masa. Po pierwsze – zanieczyszczenia. W zimie zazwyczaj są wysokie, w sylwestra, gdy jest najwięcej wystrzałów, stężenia PM2.5 mogą być nawet o 30-60% wyższe niż w inne dni.
Toksyczne pozostałości, w tym związki metali ciężkich nadające kolor rozbłyskom, trafiają do powietrza i mieszają się z wodami opadowymi, zanieczyszczając w rezultacie glebę i wodę.
Poza tym hałas, często przekraczający 150 dB, powoduje u zwierząt silny lęk, panikę i dezorientację. Pół biedy, jeśli siedzimy z naszym zwierzakiem w domu – najbardziej cierpią bowiem zwierzęta zostawione na ogrodach czy mieszkające na ulicach, które nie mają gdzie się ukryć przed obezwładniającym hałasem.
W okresie sylwestrowym zwiększona jest też śmiertelność zwierząt, szczególnie ptaków. Spłoszone i ogłuszone opuszczają gniazda, zostawiając niejednokrotnie pisklęta, które bez ciepła ciała rodziców zamarzają. Głośne dźwięki sprawiają, że zwierzęta uciekają w popłochu, częściej więc zdarza im się uderzyć w obiekty.
Przez ten kruczek kruki dalej będą ginąć
Mimo że najwięcej wyrobów pirotechnicznych używanych jest w noc sylwestrową, przepis zakłada, że władze gminne mogą uchylić go wedle uznania na dwa dni w roku – 31 grudnia i 1 stycznia.
Według uzasadnienia wyroby pirotechniczne wykorzystywane są w okresie około sylwestrowym, tj. w grudniu i styczniu, a nie tylko w jedną noc. To wtedy działać będzie zakaz. Ustawa ma więc chronić, ale nie wtedy, gdy ochrona jest najbardziej potrzebna.
