Gdy następnym razem usłyszysz, że ktoś cierpi na złamane serce, zastanów się dwa razy, co ma na myśli. Może chodzić mu bowiem o ostry stan kardiologiczny, który objawami przypomina zawał serca.
Jak się okazuje, złamane serce może fizycznie boleć. Zespół Takotsubo, nazywany potocznie chorobą złamanego serca lub kardiomiopatią stresową, to coraz częściej rozpoznawane schorzenie. Do jego charakterystyki zalicza się nagłe, przejściowe osłabienie pracy lewej komory, które objawami przypomina zawał mięśnia sercowego.
Przyczyna? Silny stres emocjonalny
Mechanizm powstawania tego zaburzenia nie jest do końca znany. Naukowcy wśród najbardziej prawdopodobnych przyczyn wskazują jednak silny bodziec stresowy – zarówno psychiczny, jak i fizyczny – w wyniku którego następuje nagły wyrzut adrenaliny, noradrenaliny i kortyzolu w organizmie. W efekcie część serca niejako „zamiera”, a jego kurczliwość zostaje znacznie osłabiona, co przekłada się na niewydolność serca.
Reakcje wyzwalane są najczęściej przez trudne sytuacje życiowe, takie jak rozstanie, śmierć bliskiej osoby, kłopoty finansowe, a nawet klęski żywiołowe. Paradoksalnie, odnotowano też przypadki, w których zbyt silny pozytywny bodziec doprowadził do ataku choroby.
Częstszym niż pozytywne emocje aktywatorem są jednak stresory fizyczne, takie jak silny ból. Zdarzają się też przypadki, w których zespół takotsubo występuje bez korelacji z żadnymi stresującymi wydarzeniami. Najbardziej narażoną grupą są kobiety po 60. roku życia.
Geneza schorzenia
Choroba złamanego serca została po raz pierwszy opisana w Japonii w 1990 roku przez kardiologa Hikaru Sato. Oficjalna nazwa choroby – zespół Takotsubo – pochodzi od japońskiego słowa oznaczającego naczynie służące do połowu ośmiornic. Jego kształt, z poszerzonym koniuszkiem i zwężoną podstawą, przypomina bowiem lewą komorę serca, którą choroba atakuje.
Szacuje się, że zespół Takotsubo odpowiada za około jeden do trzech procent przypadków pacjentów trafiających do szpitala z podejrzeniem ostrego zespołu wieńcowego.
Objawy
Najbardziej charakterystycznym i najczęściej zgłaszanym objawem jest ból w klatce piersiowej o charakterze uciskowym, piekącym lub rozlanym. Zdarza się, że promieniuje do barku, szyi lub żuchwy. Dodatkowo w wyniku osłabienia funkcji lewej komory dochodzi do zastoju krwi w płucach, a w rezultacie do duszności. Chory staje się blady, spocony, ma zimne dłonie i niskie ciśnienie, a jego życie jest bezpośrednio zagrożone.
Na szczęście, podobnie jak w przypadku metaforycznie złamanego serca, większość pacjentów wraca do normalnego funkcjonowania w ciągu kilku tygodni do trzech miesięcy. Serce – nawet to dosłownie złamane – potrafi się zreperować.
