Obiad na czworo i tatuaże za ostatnie pieniądze. Kim są chińskie „street barbies”?

Nie mają skończonej szkoły. Nie mają pracy. Często nie mają też pieniędzy ani planu na przyszłość. Mają za to grubą warstwę przerysowanego makijażu, farbowane włosy i tatuaże z imionami byłych partnerów.

Jedno łóżko, jedna porcja pierożków

Za kolorową fasadą jaskrawych włosów i lalkowych makijaży kryje się brutalna rzeczywistość skrajnej niepewności materialnej. Pochodzące często z rodzin uchodźczych lub rodzin z problemami dziewczyny wynajmują na doby ciasne, maksymalnie 20-metrowe mikromieszkania, w których po pięć czy sześć osób gnieździ się na jednym łóżku.

Dni w tych zagraconych pokojach, pełnych pustych opakowań po jedzeniu na wynos, butelek i porozrzucanych ubrań, zaczynają się dopiero późnym popołudniem. Spanie do późna nie ma jednak wiele wspólnego z luksusem. Dziewczyny proszą na forach internetowych o pieniądze, a potem zrzucają się po cztery na pojedynczą porcję pierożków za dwa dolary. To często ich jedyny ciepły posiłek w ciągu dnia.

Oszczędzają na jedzeniu, ale na farbowanie włosów, makijaż i nowe tatuaże zawsze znajdą budżet. To właśnie identyfikacja wizualna jest bowiem przepustką do środowiska i oznaką przynależności.

„Bunla“, czyli naciąganie mężczyzn

Wygląd służy im także jako narzędzie przetrwania. Głównym sposobem na życie bez stałej pracy jest cyfrowa strategia znana jako „bunla“, czyli w uproszczeniu naciąganie mężczyzn.

Tuż po przebudzeniu zamiast szczoteczki do zębów dziewczyny sięgają po telefony i otwierają WeChat. Masowo piszą do samotnych mężczyzn w wieku około 20–30 lat i budują pozorne poczucie bliskości. Potem proszą o drobne sumy na bubble tea albo taksówkę. Zbierane z wielu źródeł przelewy pozwalają opłacić pokój na kolejną dobę czy kupić paczkę papierosów.

Street barbies to nie wyjątek

Podobne wzorce znamy z innych krajów. Japońska scena Toyoko kids słynie z krzykliwej mody, ekstremalnego makijażu i farbowanych włosów, a także z uzależnienia od narkotyków i korelacji ze środowiskami przestępczymi. W polskich realiach najbliższym skojarzeniem może być stygmatyzowana „dresiarska“ czy „blokowa“ moda, która także nie ma najlepszej renomy.

Młodzi bez pracy

W państwie, które od młodych oczekuje pracy, małżeństwa i wkładu we wzrost gospodarczy, ci, którzy nie mają kapitału społecznego, szybko trafiają na margines. Część z nich odpowiada demonstracyjnym wycofaniem. Model pracy „996“, czyli od 9 do 21, sześć dni w tygodniu, zastępują spaniem do popołudnia i nocnym hedonizmem. Przypomina to ruch tang ping („leżenie plackiem“), który polega na odrzuceniu przepracowania i robieniu minimum. „Street barbies“ bywają łączone z jego odłamem, bailan, czyli „niech się wali“ (dosłownie „niech gnije“). Według Jia Miao z NYU Shanghai to określenie bardziej negatywne niż tang ping, opisujące stan, w którym ktoś porzuca wszelką nadzieję.

Wschodnie problemy dobrze się klikają

Pojawia się pytanie o odpowiedzialność. Zachodnie nagłówki często przedstawiają „street barbies“ jako dziwaczne, wręcz „nienormalne“ zjawisko. Tymczasem system nastawiony na wyścig szczurów nie tworzy warunków do zdrowego rozwoju młodych ludzi. Chińscy internauci potrafią zresztą widzieć to inaczej: według części z nich jakość życia tych dziewczyn nie wypada wcale gorzej niż uzależnionej od systemu klasy średniej.

Warto też zapytać, skąd bierze się nasze zainteresowanie. Temat ma wszystko, co się dobrze klika: egzotykę, krzykliwy obraz i poczucie, że to „inny świat“. Taka ramka łatwo zamienia dziewczyny w ciekawostkę i przesłania to, co je łączy z młodymi z dowolnego kraju – kryzysem ekonomicznym, drogimi mieszkaniami i presją na edukację, która nie przekłada się na sukces zawodowy.