NASA buduje bazę na Księżycu. Trzy misje jeszcze w tym roku

To nie jest kolejna misja flagowa i odcisk stopy. Gateway – stacja kosmiczna, która miała krążyć na orbicie Księżyca i służyć astronautom jako punkt przesiadkowy – została wstrzymana w marcu 2026 roku. Przez lata pochłaniała zasoby, angażowała ESA, Japonię i dziesiątki podwykonawców. Moduł mieszkalny HALO zdążył nawet przejechać transport z Turynu do Arizony, zanim ktoś w Waszyngtonie zmienił zdanie co do całej koncepcji.

Komponenty z projektu Gateway mają teraz zasilić budowę powierzchniowej bazy. Budżet wynosi 20 miliardów dolarów rozłożonych na siedem lat. Docelowo – i tutaj liczby robią wrażenie – baza ma rozciągać się na setki mil kwadratowych.

Artemis II

Zanim nastąpiły ogłoszenia dotyczące bazy, czworo ludzi po raz pierwszy od ponad pół wieku znalazło się w pobliżu Księżyca. 1 kwietnia 2026 roku Artemis II wystartowała w dziesięciodniową podróż wokół Księżyca. Na pokładzie znajdowali się astronauci NASA Reid Wiseman, Victor Glover i Christina Koch oraz kanadyjski astronauta Jeremy Hansen. Statek Orion, któremu załoga nadała nazwę Integrity, zbliżył się do powierzchni Księżyca na odległość niespełna 6 545 kilometrów.

6 kwietnia załoga pobiła rekord odległości od Ziemi osiągniętej przez ludzi: ponad 400 tysięcy kilometrów, bijąc tym samym wynik sprzed 56 lat należący do Apollo 13. Podczas przelotu nad niewidoczną stroną Księżyca astronauci trafili na zaćmienie Słońca – Orion, Księżyc i Słońce ustawiły się w jednej linii, pochłaniając gwiazdę na prawie godzinę.

Trzy misje bezzałogowe jeszcze w tym roku

Trzy tygodnie temu, 26 maja, NASA zaprezentowała kolejny etap. Podczas konferencji prasowej w Waszyngtonie ogłoszono pierwsze trzy misje programu Moon Base, wszystkie zaplanowane na 2026 rok.

Moon Base I ma wystartować nie wcześniej niż jesienią 2026 roku. Lądownik Blue Moon Mark 1 Endurance firmy Blue Origin (tej od Jeffa Bezosa) ma dostarczyć ładunki naukowe na grzbiet łączący krater Shackletona, miejsce wybrane ze względu na dostęp do światła słonecznego i bliskość obszarów permanentnie zacienionych, w których może znajdować się lód. Wśród ładunków: instrumenty badające interakcję dysz silnikowych z powierzchnią Księżyca oraz system retroreflektorów laserowych pomagający orbitującym pojazdom precyzyjniej określać pozycję.

Moon Base II to misja lądownika Griffin firmy Astrobotic z Pittsburgha, która ma dostarczyć na powierzchnię ponad 500 kilogramów ładunku, w tym łazik FLIP (Flexible Logistics and Exploration Lunar Innovation Platform) firmy Astrolab – maszyny testującej systemy mobilności, które będą podstawą przyszłych pojazdów dla astronautów.

Moon Base III, na pokładzie lądownika Nova-C Trinity firmy Intuitive Machines, przewozi zestaw ładunków naukowych, w tym misję Lunar Vertex. Jej zadaniem jest badanie tzw. lunar swirls – jasnych plam na powierzchni Księżyca, które naukowcy wiążą z polami magnetycznymi pod powierzchnią, by lepiej rozumieć ewolucję księżycowego gruntu.

Warto pamiętać, że po drugiej stronie równania działa inny program. Chiny i Rosja realizują wspólny projekt Międzynarodowej Stacji Badawczej na Księżycu – faza budowlana przewidziana jest na lata 2026–2035, a użytkowanie od 2036 roku.

NASA przyznała kontrakty na budowę pierwszej fazy pojazdów terenowych firmom Astrolab i Lunar Outpost – obu po ponad 200 milionów dolarów. Kosmiczne plany zakładają powrót astronautów na powierzchnię Księżyca w 2028 roku, jako preludium do trwałej obecności.