Park kulturowy jako forma ochrony zabytków ustanawiany jest uchwałą rady gminy, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jego celem jest ochrona krajobrazu kulturowego oraz zachowanie wyróżniających się krajobrazowo terenów z zabytkami nieruchomymi charakterystycznymi dla miejscowej tradycji budowlanej i osadniczej. Obecnie w Polsce funkcjonuje ok. 40 parków kulturowych.
Zastępczyni prezydenta Renata Kaznowska wyjaśnia, że park kulturowy to narzędzie, które pozwoli zapobiec chaosowi przestrzennemu, nielegalnym reklamom i tandecie ulicznych stoisk. Koniec więc z naręcznym handlem na Starówce, połykaczami przy restauracjach na Nowym Świecie i wieszakami z odzieżą na ozdobnych kratach kamieniczek.
Przyjęta przez Radę Miasta uchwała porządkuje umieszczanie reklam, chroni oryginalny detal architektoniczny i historyczną stolarkę. Reguluje zasady umieszczania urządzeń technicznych, a także poświęca dużo uwagi ochronie drzewostanu i terenów zieleni miejskiej. Uchwała jest prawem miejscowym, zatem będzie obowiązywała wszystkich właścicieli, posiadaczy i najemców nieruchomości. Zapisy parku kulturowego wejdą w życie w grudniu 2024 roku.
„Śledzę poczynania zespołu opracowującego zasady funkcjonowania w całej społeczności zajmującej się handlem, gastronomią na terenie parku kulturowego i kibicuję tym poczynaniom. Oparłbym ten proces na trzech zasadniczych filarach, po pierwsze edukacji. Proszę zwrócić uwagę, że coraz więcej osób prowadzących swoje interesy jest obcokrajowcami i nie mają wiedzy na temat Historycznego Centrum Warszawy. Muszą mieć świadomość, że znajdują się na Trakcie Królewskim, który został wpisany do rejestru zabytków. Po drugie uproszczenie procedur pozyskiwania zezwoleń, aby prościej można było umieścić szyld nad lokalem, czy pozyskać zezwolenie ma ogródek gastronomiczny. Po trzecie egzekwowanie, aby na przykład kontrolować zaparkowane samochody na chodnikach” powiedział Witold Fizyta, członek zarządu Stowarzyszenia Nowy Świat.
