Odnaleziono zaginiony film Andrzeja Wajdy

Dopiero prace redakcyjne serwisu FilmPolski.pl, prowadzone przez badaczy z Państwowej Wyższej Szkoły Szkoły Filmowej w Łodzi, umożliwiły szczegółowe prześledzenie losów produkcji i potwierdziły, że film nie zaginął. „Lekcja pływania” okazała się być zrealizowaną w Warszawie, trzyminutową formą filmową z Markiem Perepeczką w roli głównej.

To kameralna, a zarazem silnie metaforyczna miniatura, opowiadająca o nacisku zbiorowości i jednostce zmuszonej do podporządkowania się obowiązującym zasadom. Choć w dokumentach produkcyjnych bywała określana jako żart lub film okolicznościowy, jej przekaz okazuje się znacznie poważniejszy, a sens – zadziwiająco aktualny.

Jego główną postacią jest pływak trenujący na jednym z basenów. Na początku ćwiczy sam, niezależnie, posługując się wypracowanym przez siebie stylem. Sytuacja zmienia się w momencie, gdy na sąsiednim torze rozpoczyna się zbiorowa lekcja pływania – bohater stopniowo do niej dołącza. Z czasem jego indywidualny sposób poruszania się w wodzie zanika, a on sam zaczyna podporządkowywać się rytmowi grupy, sterowanej przez niewidocznego w kadrze ratownika, który wydaje pływakom kolejne polecenia.

W roli pływaka – jak informował Ekran – wystąpił Marek Perepeczko. Towarzyszy mu jedynie kilkunastu statystów wcielających się w pływaków, natomiast głosu ratownikowi użyczył Tomasz Lengren. Zdjęcia zrealizował Zygmunt Samosiuk, funkcję kierowniczki produkcji pełniła Barbara Pec-Ślesicka, a montażem zajęła się Halina Prugar. „Lekcja pływania” została zrealizowana według scenariusza autorstwa Andrzeja Wajdy i Zdzisława Maklakiewicza, przy czym inicjatorem i pomysłodawcą projektu był sam Maklakiewicz.

Zrealizowana po „Brzezinie”, „Lekcja pływania” wraca dziś jako intrygujące uzupełnienie filmografii Andrzeja Wajdy. Jej ponowne odkrycie nabiera dodatkowego znaczenia w kontekście 2026 roku, który – w setną rocznicę urodzin i dziesiątą rocznicę śmierci reżysera – został ogłoszony jego rokiem.