Niemiecki film wielkim zwycięzcą gali BAFTA 2023 r. Na czym polega fenomen „Na Zachodzie bez zmian”?

20-02-20234 min czytania
Niemiecki film wielkim zwycięzcą gali BAFTA 2023 r. Na czym polega fenomen „Na Zachodzie bez zmian”?
kadr z filmu „Na Zachodzie bez zmian"
W Londynie po raz 76. przyznano nagrody Brytyjskiej Akademii Sztuk Filmowych i Telewizyjnych. Niemiecki film szwajcarskiego reżysera Edwarda Bergera otrzymał czternaście nominacji i zdobył siedem statuetek, w tym za najlepszy film oraz reżyserię.
Film produkcji Netflixa opiera się na pacyfistycznej powieści „Im Westen nich Neues” niemieckiego pisarza oraz weterana pierwszej wojny światowej — Ericha Marii Remarque. Jego dzieła trafiły na stos po objęciu władzy przez Hitlera, został także pozbawiony niemieckiego obywatelstwa.
Rozgrywane wydarzenia obserwujemy z perspektywy Paula Bäumera, młodego chłopaka, który wraz z kolegami wyrusza pełen optymizmu i zapału do walki na zachodni front, gdzie na miejscu konfrontują się z prawdziwym piekłem wojny — głodem, zimnem i stopniową utratą nadziei. Przepełniona ogromnym bólem oraz cierpieniem opowieść, brutalnie przedstawiła tragiczny koniec „straconego pokolenia”, którego młodość przepadła w okopach pierwszej wojny światowej.
Ekranizacja bazująca na powieści przedstawia najważniejsze wątki oraz sceny pamiętając o głównej narracji niemieckiego autora. Bohaterowie są jedynie słabymi ogniwami w wojennej machinie, którzy poświęcają swoje życie dla upragnionego zwycięstwa. Film Bergera jest przerażający oraz niezwykle aktualny szczególnie w kontekście wojny w Ukrainie. Reżyser wspomina:
„W gruncie rzeczy historia się nie zmieniła. 100 lat temu młodzi ludzie poszli na wojnę, a demagodzy zmobilizowali ich do tego z entuzjazmem poprzez propagandę i manipulację. Tak też jest dzisiaj. Nic się nie zmieniło”.
Produkcja pojawiła się w czasie kiedy świat zmaga się z realną tragedią wojny. Brutalne sceny bitewne nie bez powodu są przedstawione w tak okrutny sposób.
Nie chcieliśmy robić brutalnego filmu ze względu na przemoc. Chcieliśmy zrobić film, który chwyci za serce, przeciągnie przez błoto i zachęci do refleksji. Moim zdaniem musi to być brutalne do granic możliwości, bo wszystko inne byłoby propagandą wyjaśnia Edward Berger.
Projekt tworzenia filmu rozpoczął się już trzy lata temu, na długo przez tym jak armia Władymira Putina wkroczyła do Ukrainy. Realia pierwszej wojny światowej i minionej polityki różnią się od obecnej, ale można dostrzec wiele podobieństw łączących obie tragedie. Podobnie jak ponad sto lat temu, wielu młodych żołnierzy zostało wysłanych na front, pozostawiając swoje rodziny z myślą o tym, że już nigdy ich nie zobaczą.
W produkcji skupiamy się również na bohaterach, którzy często nigdy wcześniej nie mieli do czynienia z bronią czy doświadczeniem walki. Film pozwala na przeżywania razem z nimi wojennej tragedii naszych czasów. Przez setki lat ludzkość popełnia te same błędy, nie wyciągając wniosków. Codziennie widzimy materiały filmowe, zdjęcia z wojny w Ukrainie czy innych prowadzonych na całym świecie, widząc setki żołnierzy otoczonych artylerią, chowających się w okopach, które stanowią dla nich jedyne schronienie. Film pozwala wyobrazić sobie jakie emocje towarzyszą walczącym i skłania do refleksji. Poznając dzieło Bergera należy odpowiedzieć sobie na pytanie: Jak ja zachowałbym się w tej sytuacji? Czy umiałbym odnaleźć się w wojennej rzeczywistości, która na co dzień rozgrywa się tuż obok nas? Czy możliwy jest świat pozbawiony działań wojennych?
Netflixowy hit oprócz wielu nominacji i sukcesu na gali BAFTA został również nominowany do Oscarów w dziewięciu kategoriach i ma ogromną szansę na wygraną m.in. w kategorii najlepszy film międzynarodowy. Gala rozdania nagród już 13 marca.
BAFTA 2023

Najlepszy film

„Na Zachodzie bez zmian"
„Duchy Inisherin"
„Elvis"
„Wszystko wszędzie naraz"
„Tár"

Reżyseria

„Na Zachodzie bez zmian"
„Duchy Inisherin"
„Podejrzana"
„Wszystko wszędzie naraz"
​„Tár"
„Królowa wojownik"

Najlepsza aktorka pierwszoplanowa

Cate Blanchett – „Tar"
Viola Davis – „Królowa wojownik"
Danielle Deadwyler – „Till"
Ana de Armas – „Blondynka"
Emma Thompson – „Powodzenia, Leo Grande"
Michelle Yeoh – „Wszystko wszędzie naraz"

Najlepszy aktor pierwszoplanowy

Austin Butler – „Elvis"
Colin Farrell – „Duchy Inisherin"
Brendan Fraser – „Wieloryb"
Daryl McCormack – „Powodzenia, Leo Grande"
Paul Mescal – „Aftersun"
Bill Nighy – „Living"

Najlepsza aktorka drugoplanowa

Angela Bassett – „Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu"
Hong Chau – „Wieloryb"
Kerry Condon – „Duchy Inisherin"
Dolly De Leon – „W trójkącie"
Jamie Lee Curtis – „Wszystko wszędzie naraz"
Carey Mulligan – „Jednym głosem"

Najlepszy aktor drugoplanowy

Brendan Gleeson – „Duchy Inisherin"
Barry Keoghan – „Duchy Inisherin"
Ke Huy Quan – „Wszystko wszędzie naraz"
Eddie Redmayne – „Dobry opiekun"
Albrecht Schuch – „Na Zachodzie bez zmian"
Micheal Ward – „Imperium światła"

Najlepszy scenariusz oryginalny

„Duchy Inisherin"
„Wszystko wszędzie naraz"
„Fabelmanowie"
​„Tár"
„W trójkącie"

Najlepszy scenariusz adaptowany

„Na Zachodzie bez zmian"
„Living"
„The Quiet Girl"
„Jednym głosem"
„Wieloryb"

Najlepszy film brytyjski

„Aftersun"
„Duchy Inisherin"
„Brian and Charles"
„Imperium światła"
„Powodzenia, Leo Grande"
„Living"
„Matylda: Musical"
„Patrz jak kręcą"
„The Swimmers"
„Osobliwość"

Najlepszy film nieanglojęzyczny

„Na Zachodzie bez zmian"
„Argentyna, 1985"
„Podejrzana"
„The Quiet Girl"

Najlepszy dokument

„All That Breathes"
„All The Beauty And The Bloodshed"
„Wulkan miłości"
„Moonage Daydream"
„Nawalny"

Najlepsza obsada

„Aftersun"
„Na Zachodzie bez zmian"
„Elvis"
„Wszystko wszędzie naraz"
„W trójkącie"
„Najlepsze zdjęcia"
„Na Zachodzie bez zmian"
„Batman"
„Elvis Imperium światła – Roger Deakins"
„Top Gun: Maverick"

Najlepsze kostiumy

„Na Zachodzie bez zmian"
„Amsterdam"
„Babilon"
„Elvis"
„Paryż pani Harris"

Najlepsza charakteryzacja i fryzury

„Na Zachodzie bez zmian
„The Batman
„Elvis
„Matylda: Musical"
„Wieloryb"

Nagroda dla wschodzącej gwiazdy EE (głosowanie publiczności)

Aimee Lou Wood
Daryl McCormack
Emma Mackey
Naomi Ackie
Sheila Atim
tekst: Szymon Chajduła
FacebookInstagramTikTokX