Mentalność niewolnika – co robi z nami kult produktywności

Autor: Magda Chemicz

05-01-2026 • 3 min czytania

Mentalność niewolnika – co robi z nami kult produktywności

fot. unsplash @PollySadler

Tylko wartość niewolnika mierzy się na podstawie produktywności – a niewolnicy byli dehumanizowani i traktowani jak narzędzie. Kiedy twoja wartość jest bazowana wyłącznie na wynikach i ilości godzin włożonych w pracę, tracisz swoje człowieczeństwo.

Pod koniec roku wróciłam w rodzinne strony, co zawsze wiąże się z masą spotkań i oczekiwań. Rodzina, przyjaciele, znajomi ze szkoły podstawowej, którzy pamiętają cię tylko jako dziecko – wszyscy chcą nadrobić zaległości. W dni nieświąteczne pracowałam. Na co dzień łączę to ze studiami, więc gdy w związku z przerwą bożonarodzeniową nie miałam zajęć na uniwersytecie, czułam, że zaoszczędzony czas muszę poświęcić na pisanie.

Logika była prosta: skoro nie muszę siedzieć na wykładach, mogę pracować osiem godzin zamiast czterech. Skoro nie piszę eseju na zajęcia, mogę napisać dodatkowy artykuł. Czas wolny stał się czasem do wypełnienia produktywnością.

Kolejny raz odrzucając zaproszenie na wspólny obiad, bo zdecydowałam się zrobić dwa razy tyle co w każdy inny poniedziałek, w mojej głowie coś przeskoczyło. Siedziałam przy biurku w pokoju, w którym dorastałam, otoczona ludźmi, których miesiącami nie widzę – i pracowałam. Przecież nikt nie każe mi pracować więcej. Sama narzuciłam na siebie tę presję.

I nagle zobaczyłam wzorzec. Ten sam, który każe mi sprawdzać maile na wakacjach. Ten sam, który sprawia, że relaks bez poszerzającego moją wiedzę podcastu w tle wydaje się stratą czasu. Ten sam, przez który weekend bez wykonania czegoś z listy zadań budzi poczucie winy.

Taką presję narzucają na siebie miliony ludzi każdego dnia. Bezpłatne zostawanie po godzinach, zaniedbywanie życia towarzyskiego i snu, by pokazać, jak dobrym pracownikiem jesteśmy, czy wypruwanie sobie żył przy projekcie, za który manager dostanie pochwałę to codzienność na dzisiejszym rynku pracy. I bardzo często nie jest to kwestia oczekiwań firmy, tylko narracji, którą wpaja się nam od dziecka.