Laila Laurel, studentka Uniwersytetu w Brighton zaprojektowała specjalne krzesła, które mają nawiązywać do zawłaszczania przez mężczyzn przestrzeni w miejscach publicznych. Projekt A Solution for Manspreading jest żartem, który ma skłonic do refleksji: co, gdyby mężczyźni byli zmuszeni siedzieć w mniejszym rozkroku? Projekt właśnie wygrał główną nagrodę na brytyjskim konkursie New Designers Belmond Award 2019, ale też wywołał ogromne kontrowersje wśród publiczności.
Angielski termin „manspreading” odnosi się do fenomenu mężczyzn siedzących w ogromnym rozkroku w przestrzeni miejskiej, m.in. w transporcie publicznym. Według wielu komentatorów kobietom zdarza się to zwyczajnie rzadziej i nie jest tak rażące – a dodatkowo kobiety nie są przy tym przekonane, że miejsce na rozkroczenie się zawsze im się należy, nawet w zatłoczonym tramwaju czy autobusie.
W nawiązaniu do tego zjawiska Laurel zaprojektowała dwa rodzaje krzeseł: w wersji męskiej siedzisko wymusza pozycję, w której kolana są złączone, natomiast krzesło dla kobiet narzuca szerszy rozstaw nóg. Meble różnią się od siebie nie tylko designem, ale i materiałem, z którego zostały wykonane. Męska wersja krzesła jest z jaworu, a damska – z wiśni.
Oczywiście, należy wziąć pod uwagę różne uwarunkowania fizyczne kobiet i mężczyzn, które mogą być czynnikiem wywołującym daną pozycję. Laurel zdaje się jednak chodzić o nadmierną „ekspozycję”, która często odczytywana jest jako objaw chęci dominacji jednej z płci nad drugą. To odwrócenie ról ma być prowokacją, zwracającą uwagę na powszechnie panujące i często szkodliwe normy społeczne, które z założenie uznają, że jednej z płci wypada więcej niż tej drugiej. Od kobiet oczekuje się, że będą skromne, nieśmiałe i zajmujące mniej przestrzeni.
Oprócz oczywistego przesłania projekt jest też atrakcyjny wizualnie. Drewniane meble mają przejrzysty design i cechuje je prostota, a swoim stylem nawiązują do stylistyki lat 50. to nie pierwszy projekt poruszający tę tematykę. Podczas Gdynia Design Week 2019 można było zobaczyć obiekty do siedzenia przeznaczone tylko dla kobiet, zaprojektowane przez Annę Aagaard Jensen. Fotele wymuszały pozycję siedzenia w rozkroku i poruszały podobną tematykę, co projekt Brytyjki.
Projekt A Solution for Manspreading może wydawać się kontrowersyjny – w czasach, gdy wielu projektantów stara się znieść podziały między dwoma płciami, Laurel przywraca go na nowo. Autorka zwycięskiego projektu podkreśla jednak, że jej pracę należy traktować z przymrużeniem oka i poczuciem humoru. Ma jednak nadzieję, że skłoni ona do refleksji.
