Niesłyszący aktorzy wystąpili w operze. Po raz pierwszy w historii

14 kwietnia swoją premierę w Walt Disney Concert Hall w Los Angeles miała jedyna w swoim rodzaju opera „Fidelio”. Jedyna w swoim rodzaju, ponieważ jest to jedyna opera skomponowana przez głuchego kompozytora Ludwiga van Beethovena, i ponieważ odegrana ona została przez niesłyszących aktorów z Deaf West Theatre. Za chór odpowiadał White Hands Choir z Wenezueli, który złożony jest z osób z wadami słuchu.

Reżyserem spektaklu jest Alberto Arvelo, a orkiestrą dyrygował dyrektor muzyczny Orkiestry Filharmonii w Los Angeles, Gustavo Dudamel. Spektakl skupia się na historii małżonków Leonory i Florestana. Kiedy mężczyzna zostaje niesłusznie uwięziony, jego żona, w męskim przebraniu, jako Fidelio, zatrudnia się u dozorcy więzienia. Determinacja i odwaga kobiety pozwalają jej na uratowanie męża od śmierci.

Innowacyjna produkcja stworzona została w taki sposób, aby jej odbiorcami mogli być zarówno osoby niesłyszące jak i słyszące. Udział w niej brało 135 osób – aktorzy, śpiewacy i członkowie chóru, którzy zarówno śpiewają jak i migają. Każda postać była przedstawiona przez śpiewaka, który wykonywał arie i aktora, który odgrywał je za pomocą amerykańskiego i wenezuelskiego języka migowego. Podczas mówionych części opery publiczność nie słyszała nic: aktorzy komunikowali dialog językiem migowym, który był tłumaczony na napisy wyświetlane nad sceną. Spektakl obejrzeć można było przez 3 wieczory, od 14 do 16 kwietnia.

Trudności po drodze

Twórcy na drodze tworzenia spektaklu spotkali kilka przeszkód. Jedną z nich było przyzwyczajenie głuchych aktorów do drugiej natury śpiewaków operowych, czyli wielokrotnych powtórzeń pojedynczego słowa lub wersu. Odtwórcy roli musieli znaleźć sposób na przekazanie wielkich momentów w przedstawieniu za pomocą języka migowego.

Wskrzeszona idea

Pomysł na takie przedstawienie opery pojawił się u Gustavo Dudamela tuż przed pandemią, gdy organizował on obchody 250. rocznicy narodzin Beethovena. Początkowo produkcja miała być prezentowana w Europie, gdzie Dudamel miał dyrygować orkiestrą Mahler Chamber Orchestra wraz z chórem White Hands Choir. Po tym, jak trasa została odwołana, dyrygent wskrzesił pomysł w Los Angeles, zwracając się do Deaf West Theatre.

DJ Kurs, dyrektor artystyczny Deaf West Theatre przyznaje, że wcześniej otrzymywał propozycje współpracy w formacie opery, ale zawsze je odrzucał. Po dwóch latach bez występów i po obejrzeniu nagrania Leonarda Bernsteina dyrygującego „Fidelio” zdecydował się jednak przyjąć zaproszenie od Filharmonii Los Angeles i ich dyrektora.

/tekst: Marta Mowczan/