Katarzyna Kozyra i jej „Być kimś, kim się (nie) jest”. Przekrojowa wystawa prowokatorki i uznanej artystki

13-01-2025 • 3 min czytania

Katarzyna Kozyra, Fressen (2021), performans, fot. Magdalena Typiak

Kiedyś naczelna prowokatorka, dziś jedna z najbardziej cenionych i zasłużonych polskich artystek wizualnych. Katarzyna Kozyra od początku swojej działalności poprzez sztukę obnaża hipokryzję, pokazuje umowność norm społecznych i opresyjność kultury. Zbliżająca się wystawa będzie szeroką prezentacją jej twórczości i charakterystycznej dla Kozyry idei płynnej tożsamości. Wernisaż już w piątek 17 stycznia.

Od nagrodzonej na weneckim Biennale „Łaźni męskiej” po najnowszy projekt „Szukając Jezusa” i działania performatywne. Od ponad 30 lat Katarzyna Kozyra reprezentuje polską sztukę krytyczną, nurt związany z przemianami politycznymi i kulturowymi w Polsce po 1989 roku.

Tabu i ciało – często chore, stare lub queerowe

Galeria Bielska BWA zaprasza na wystawę „Być kimś, kim się (nie) jest”, której wernisaż odbędzie się w piątek 17 stycznia o godz. 18:00. Ekspozycja pozwoli spojrzeć na twórczość Kozyry jako obszar nieustających eksperymentów związanych z doświadczaniem i definiowaniem tożsamości, ciała oraz płci. W swoich pracach i procesach twórczych artystka obsadza samą siebie w coraz innych rolach, wykorzystując do tego różnorodne środki wyrazu takie jak wideo, fotografia, wideoinstalacja i performans. Przez lata obecności na światowej scenie artystycznej Katarzyna Kozyra przyzwyczaiła nas do głosu krytycznego, konfrontującego odbiorców z tematami tabu, niejednokrotnie prezentując i akcentując rolę ciała nienormatywnego: chorego, starego, queerowego. Sztuka Kozyry stanowi komentarz dla patriarchalnych struktur i binarnych modeli tożsamości.

Katarzyna Kozyra, Łaźnia męska (1999), 5-kanałowa instalacja wideo (kadr)

Ostatnia dekada jest etapem zmian w jej strategii artystycznej. Od czasu pracy nad projektem „Szukając Jezusa” artystka stosuje praktykę „nieobecności”, związaną m.in. z odczuwaniem zmęczenia wobec mechanizmów (nad)produkcji artystycznej. Już wcześniej artystka tworzyła jedną, dwie prace na rok, ale nad „Szukając Jezusa” pracowała aż od 2012 roku. W naszym wywiadzie powiedziała:

„Dopóki tego nie skończę, nie zacznę innego dużego projektu. Każda osoba uważająca się za Jezusa lub inną postać biblijną (a łącznie było ich trzydzieści), z którą przeprowadziłam wywiad, musi być „opisana”. Powstanie z tego zbioru katalog postaci i poglądów. Sporo przy tym pracy, bo bohaterowie wygłaszali co najmniej trzygodzinne przemówienia na temat swojej wiary i nie tylko. W ich wypowiedziach jest mnóstwo krzyżujących się wątków, a każdy ciekawy i oryginalny. (…) Na szczęście nie mam przymusu, by ciągle coś sprzedawać, nie reprezentuje mnie żadna galeria żądająca regularnego dostarczania prac. Rynek sztuki nie chciał mnie wessać, bo za długo i za mało tworzę. Robię tyle, ile trzeba dla siebie, ale za mało dla rynku. Zresztą, gdybym potrzebowała kasy, raczej brałabym fuchy, niż produkowała hurtowo kolejne dzieła. Sporadycznie zdarzają się osoby, które potrafią tworzyć dużo dobrej sztuki, jak choćby niektórzy malarze”.

Wystawa, prezentując prace powstałe w ostatnich trzech dekadach aktywności twórczej Kozyry – w tym dzieła kluczowe dla polskiej historii sztuki – ukazuje drogę artystki przez kolejne etapy odkrywania złożoności podmiotu: performatywnego, niespójnego, wymykającego się.

Katarzyna Kozyra, Lou Salome (2005), wideo i performans, fot. Marianne Greber

Wystawa „Być kimś, kim się (nie) jest” potrwa do 16 marca. Ekspozycji towarzyszy publikacja zawierająca reprodukcje prac oraz teksty kuratorek, Niny Hobgarskiej i Ady Piekarskiej, a także Jiříego Jůzy, Karola Radziszewskiego, Agaty Smalcerz, Kateřiny Štroblovej i Andrzeja Wajsa.

Polecane

[Z archiwum K MAG] Czy sztuka bez odbiorców ma znaczenie? Rozmawiamy z naczelną prowokatorką Katarzyną Kozyrą [WYWIAD I SESJA]

9 wyjątkowych wystaw początku 2025 roku. Jedzenie w sztuce, zwierzęta w fotografii, klasyki, abstrakcje, emocje i nowe początki

Komputer dostała w wieku 80 lat. Stał się płótnem, na którym stworzyła setki obrazów

Katarzyna Kozyra i jej „Być kimś, kim się (nie) jest”. Przekrojowa wystawa prowokatorki i uznanej artystki

Tabu i ciało – często chore, stare lub queerowe

Polecane

[Z archiwum K MAG] Czy sztuka bez odbiorców ma znaczenie? Rozmawiamy z naczelną prowokatorką Katarzyną Kozyrą [WYWIAD I SESJA]

9 wyjątkowych wystaw początku 2025 roku. Jedzenie w sztuce, zwierzęta w fotografii, klasyki, abstrakcje, emocje i nowe początki

Komputer dostała w wieku 80 lat. Stał się płótnem, na którym stworzyła setki obrazów

Zatracone doznania. O sztuce współczesnej i zapomnianych funkcjach dzieła

Viralowe pomidorki przymarznięte do mostu to największa atrakcja Dublina. I hit TikToka

Taco Hemingway będzie miał swoją ulicę w Warszawie? Jest pewien problem

Polecane

[Z archiwum K MAG] Czy sztuka bez odbiorców ma znaczenie? Rozmawiamy z naczelną prowokatorką Katarzyną Kozyrą [WYWIAD I SESJA]

9 wyjątkowych wystaw początku 2025 roku. Jedzenie w sztuce, zwierzęta w fotografii, klasyki, abstrakcje, emocje i nowe początki

Komputer dostała w wieku 80 lat. Stał się płótnem, na którym stworzyła setki obrazów

Zatracone doznania. O sztuce współczesnej i zapomnianych funkcjach dzieła

Viralowe pomidorki przymarznięte do mostu to największa atrakcja Dublina. I hit TikToka

Taco Hemingway będzie miał swoją ulicę w Warszawie? Jest pewien problem