5 nieoczywistych dokumentów o modzie

17-09-2025 • 2 min czytania

fot. kadr z filmu „McQueen”

Moda i film dokumentalny coraz częściej idą w parze – i nic dziwnego. W ostatnich latach dostaliśmy naprawdę mocne produkcje, a na horyzoncie czekają już kolejne, jak „Marc” Sofii Coppoli czy zapowiadany dokument o Karlu Lagerfeldzie. To dowód, że historie mody – pełne emocji, piękna i dramatów – fascynują nie tylko pasjonatów branży, ale i szeroką publiczność.

Moda to część sztuki – może to brzmieć odważnie, ale w tym przypadku wydaje się jak najbardziej na miejscu. Dobry dokument potrafi zainspirować na wiele dni, tygodni, a nawet miesięcy. To opowieści pełne emocji, pięknych momentów i trudnych prawd. Moda ma w sobie moc budowania i niszczenia – i właśnie ten kontrast często przewija się w filmach dokumentalnych.

Projektanci tacy jak Alexander McQueen czy John Galliano doświadczyli skrajnych transformacji – od walki z depresją i uzależnieniem po największe sukcesy zawodowe. Motyw wypalenia powraca w wielu produkcjach, które jednocześnie szokują i inspirują. Ale znajdziemy też dokumenty bardziej subtelne, jak ten o fotografie Billu Cunninghamie – człowieku skromnym, pełnym pasji, który dostrzegał to, co innym umyka.

W tym zestawieniu zebraliśmy filmy, które nie tylko opowiadają o ubraniach, ale przede wszystkim o ludziach – o ich pasji, cenie sukcesu, sile twórczości i odwadze do rewolucji. To historie o pięknych, silnych kobietach, o wyzwaniach i problemach, ale też o wrażliwości, która jest nieodłącznym elementem mody.

tekst: Patrycja Pyza

1/5

„McQueen”, 2018

Brutalna, a zarazem piękna historia jednego z najbardziej rozpoznawalnych projektantów i artystów swojego pokolenia – Alexandra Lee McQueena. Ten dokument inspiruje, ekscytuje, ale też wzrusza do łez.

McQueen często porównywał się do gazeli w świecie lwów – czuł się niezrozumiany i zraniony przez brutalną rzeczywistość prasy i mody. Był tym, który łamał stereotypy, wprowadził teatr na wybieg, mówił o polityce i prowokował pytaniami. Jego pokazy wywoływały emocje – zarówno zachwyt, jak i kontrowersje – ale nigdy nie pozostawiły obojętnym.

Film zabiera nas w podróż do wschodniego Londynu, gdzie młody Lee dorastał, szkicując ubrania podczas lekcji i obserwując ptaki za oknem. W bardzo młodym wieku porzucił klasyczną edukację, by całkowicie poświęcić się pasji. Dokument pokazuje, jak pytania o tożsamość, płeć, zdrowie psychiczne czy kryzys klimatyczny znajdowały odbicie w jego pracach.

O McQueenie opowiadają rodzina, przyjaciele i przedstawiciele branży. To historia o tym, jak system i ciemność mogą zrodzić geniusza, ale jednocześnie stać się jego zagładą. Widzimy wypowiedzi m.in. stylistki Kate England, siostry i bratanka projektanta. Wszystko w tej opowieści buduje obraz świata, w którym wrażliwość potrafi tworzyć wielką sztukę, ale sama nie jest mile widziana w bezwzględnym biznesie.

McQueen nosił serce na dłoni. Początkowo niezrozumiany, zmienił historię mody, dając głos klasie średniej i otwierając przestrzeń dla nowych narracji. To właśnie ten dokument osobiście zainspirował mnie do studiowania mody.

Film z 2018 roku dostępny jest obecnie na wielu platformach streamingowych, m.in. na Amazon Prime.

„Diana Vreeland: The Eye Has to Travel”, 2011

Inspirująca historia początków nowoczesnych magazynów modowych, z niepowtarzalną

Dianą Vreeland w centrum. Redaktorka Harper’s Bazaar i Vogue, kobieta, która wiedziała, czego chce i miała niezwykłe oko do estetyki. Jej wyobraźnia wyniosła fotografię mody i kampanie marketingowe na zupełnie nowy poziom.

To właśnie Vreeland wysyłała modelki do egzotycznych krajów, kazała im pozować w sukniach obok słoni, a jej pomysły na sesje były tak szalone, jak wizjonerskie. Ikoniczne zdjęcie Richarda Avedona to tylko jeden z wielu przykładów jej fascynacji podróżami i niezwykłymi sceneriami.

Oglądając ten dokument, można płakać – ale głównie ze śmiechu. Diana była jedną z najbardziej barwnych postaci w świecie mody: miała zawsze mocne zdanie, błyskotliwą ripostę i talent do odkrywania innych. To ona rozpoznała potencjał Diane von Fürstenberg, a także zainicjowała jeden z najważniejszych wydarzeń mody – Met Gala.

Vreeland to prawdziwa pionierka, która nie tylko zmieniła sposób, w jaki patrzymy na modę, ale też nadała jej charakter kulturowego spektaklu.

Dokument dostępny jest na platformach takich jak: Amazon Prime, Apple TV i Youtube.

„Bill Cunningham New York”, 2010

Intymny portret Billa Cunninghama – legendarnego fotografa New York Timesa, który przez ponad czterdzieści lat przemierzał ulice Nowego Jorku na rowerze, dokumentując styl mieszkańców. W wieku osiemdziesięciu lat wciąż z taką samą pasją i uporem tropił najbardziej niezwykłe sylwetki, od eleganckich kobiet po ekscentryków, którzy potrafili wyprzedzać trendy o lata.

To dokument o człowieku, który żył wyłącznie dla mody i fotografii, prowadząc przy tym niezwykle skromne, wręcz ascetyczne życie. Zamiast wystawnych przyjęć wybierał czarną kawę w pobliskim bistro, a jego największą radością była praca. „Zawsze mówię, że wszyscy ubieramy się dla Billa” – tak zaczyna swoją wypowiedź w filmie Anna Wintour, podkreślając jego wyjątkowy wpływ na świat mody.

Bill Cunningham był jednym z pionierów fotografii street style. W dokumencie obserwujemy, jak wyrusza na swoje codzienne misje, jak dostrzega detale, które umykały innym, i jak potrafi wydobyć osobowość ludzi za pomocą jednego kadru. Dla niego moda była „zbroją”, która pomaga przetrwać codzienność – formą ekspresji i ochrony zarazem.

To historia o człowieku niezwykle skromnym, a jednocześnie obdarzonym nieziemskim okiem do detali i charakteru. Cunningham pokazał, że moda to nie tylko wybieg czy wielkie nazwiska, ale przede wszystkim zwykli ludzie i ich indywidualne historie.

Bill Cunningham New York można oglądać na Amazon Prime i Apple TV.

„Kingdom of Dreams”, 2022

Dla tych, którzy chcą zajrzeć głębiej w mechanizmy biznesowe świata mody, „Kingdom of Dreams” to idealna propozycja. Ta wieloodcinkowa seria przenosi nas do lat 90. i 2000., kiedy młodzi projektanci – Alexander McQueen w Givenchy, Tom Ford w Gucci, John Galliano w Diorze czy Marc Jacobs w Louis Vuitton – stawali się prawdziwymi gwiazdami popkultury.

To opowieść o wielkiej rywalizacji dwóch gigantów – konglomeratu LVMH (Louis Vuitton, Dior, Givenchy) i grupy Kering (Gucci, Saint Laurent). Tom Ford był pierwszym projektantem, który odmienił wizerunek Gucciego – nadał marce świeżości i seksapilu, podczas gdy wcześniej kojarzyła się głównie z produktami skórzanymi.

Seria pokazuje też mroczne kulisy branży: 20 i więcej kolekcji rocznie, ogromne oczekiwania, nieustanna presja i pogoń za sprzedażą. To nie tylko kreatywność, ale i dobrze naoliwiona machina biznesowa, w której spektakl musi się przełożyć na wyniki finansowe – bezwzględnie.

Dokument szczegółowo przygląda się również dramatycznym losom Johna Galliano, który po latach pracy dla Diora został zwolniony po kontrowersyjnych, antysemickich komentarzach wypowiedzianych pod wpływem narkotyków. „Kingdom of Dreams” ukazuje, jak cena sukcesu bywa wysoka: wielu projektantów próbowało poradzić sobie z presją poprzez używki, balansując na granicy geniuszu i autodestrukcji.

To nie jest tylko historia o modzie. To opowieść o władzy, biznesie i kruchości ludzkiej psychiki w świecie, gdzie każdy pokaz jest spektaklem, a każda kolekcja musi się sprzedać.

Dostępny na Apple TV oraz Watch Now.

„Diane von Furstenberg: Woman in Charge”, 2024

Diane von Furstenberg to kobieta, która nigdy nie czekała na pozwolenie. Weszła do świata mody z odwagą i charyzmą, tworząc sukienkę, która stała się symbolem wolności – „wrap dress”. Ten prosty projekt zmienił życie milionów kobiet i dał im coś więcej niż ubranie – dał im narzędzie pewności siebie.

Dokument pokazuje Diane taką, jaka jest naprawdę: bezkompromisową, pełną energii, ale też szczerą i wrażliwą. To opowieść o kobiecie, która budowała swoje imperium na własnych zasadach, balansując między byciem matką, ikoną stylu, a liderką, która nie bała się głośno mówić o kobiecej sile.

„Woman in Charge” to nie tylko film o modzie. To historia o niezależności, wolności wyboru i o tym, jak ważne jest, by być wiernym sobie. Diane udowadnia, że moda może zmieniać świat, a także, że prawdziwa władza zaczyna się wtedy, gdy żyjesz po swojemu.

Dokument dostępny na Disney+.