W łóżku z Bordo: jak zwracać się do osób niebinarnych i językiem neutralnym płciowo

Autor: Karolina Bordo
18-08-20222 min czytania
W łóżku z Bordo: jak zwracać się do osób niebinarnych i językiem neutralnym płciowo
fot. Mahrael Boutros, Pexels.com
XXI wiek to najwyższa pora, by dostrzec obecność ludzi niebinarnych i potrzebę zwracania się do nich w odpowiedni sposób - językiem niebinarnym bądź neutralnym płciowo. Właściwe formy wciąż jednak stanowią twardy orzech do zgryzienia zarówno dla polityków, jak i dziennikarzy czy przeciętnych obywateli, nawet jeśli nie jest to podyktowane brakiem szacunku. W wielu przypadkach powodem jest zbyt mała jeszcze wiedza na temat „nowego” języka, która byłaby poparta szerszymi badaniami i obserwacjami. Zbierania, analizowania i promowania języka niebinarnego oraz neutralnego płciowo podjął się queerowy kolektyw Rada Języka Neutralnego.
Członkowie kolektywu stworzyli prostą stronę zaimki.pl, gdzie nie narzucają i nie wartościują żadnych propozycji niebinarnego i neutralnego płciowo języka, lecz sugerują, które formy zdają się według ich obserwacji i badań mieć największy potencjał, by stać się „domyślnymi”, normatywnymi formami gramatycznymi. Swoje wnioski zawarli w Manifeście Niebinarnej Polszczyzny. Na stronie znajdziemy również słownik terminologii queerowej. Większość zwrotów i wyrażeń związanych ze społecznością LGBTQ+ funkcjonuje w polszczyźnie jako anglojęzyczne wstawki – Rada Języka Neutralnego oferuje słownik tłumaczący, co dane określenia oznaczają, a ponadto proponuje dla nich polskie tłumaczenia.

Przykład?

Formy neutralne
Ze względu na użycie już istniejącego w polszczyźnie rodzaju neutralnego jest to jedna z najczęściej używanych oraz łatwych do zrozumienia opcji. Formy takie jak „zrobiłom” czy „poszłoś”, choć poprawne gramatycznie, dopiero od niedawna są szerzej używane i dla wielu brzmią infantylnie, dehumanizująco (póki nie zostaną znormalizowane). W odmianie wiele form neutralnych jest tożsamych z męskimi, dlatego niektóre osoby wolą używać zmodyfikowanych wariantów wykorzystujących inne zaimki przy zachowaniu neutralnej koniugacji czasowników.
– ono/jego – Rodzaj neutralny
– ono/jej – Rodzaj neutralny z formami żeńskimi zamiast męskich
– ono/jejgo – Rodzaj neutralny z formami łączonymi
– ono/jeno – Rodzaj neutralny z elementami postpłciowego
– ono/jenu – Rodzaj neutralny z formami postpłciowymi zamiast męskich
Takich przykładów jest więcej. Zaimki.pl to stale rozbudowywane, wszechstronne kompendium wiedzy o języku niebinarnym, neutralnym płciowo i inkluzywnym, dzięki któremu można uniknąć nawet nieświadomego wykluczenia osoby. Słowa kształtują rzeczywistość. Takich inicjatyw i rozprzestrzeniania podobnej wiedzy potrzeba nam w obecnej rzeczywistości, jeśli chcemy dążyć do równości społecznej.
FacebookInstagramTikTokX