Szczepan Twardoch: „To nie jest sukces Polaka, ponieważ nie jestem Polakiem”

06-05-2021

Szczepan Twardoch w serialu "Król"/materiały prasowe Canal +

Facebookowy post pisarza wzbudził w mediach większe emocje niż wyróżnienie jego powieści „Król” miejscem w gronie finalistów międzynarodowego konkursu literackiego Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju.

W opublikowanym na swoim profilu na platformie społecznościowej poście Szczepan Twardoch polemizuje z prasowym nagłówkiem przekazującym newsa. „Sukces Polaka. Ogłoszono listę laureatów" – brzmiał tytuł artykułu opublikowanego na portalu WP Książki, do którego nawiązuje autor „Dracha”.

Nie jestem Polakiem

„– „Szanowna Redakcjo WP Książki, to nie jest »sukces Polaka«, ponieważ nie jestem Polakiem, jestem Ślązakiem, o czym, mam wrażenie, zdarzyło mi się już parę razy publicznie wspomnieć” napisał autor na swoim Facebooku.

WP Książki w odpowiedzi na tekst, zmieniło tytuł feralnego artykułu, lecz publiczna deklaracja pisarza wywołała lawinę pełnych oburzenia komentarzy. Zaledwie po godzinie Szczepan Twardoch skomentował własny post:

– „Drodzy oburzeni, którzy po piętnastu latach mojego pisania o śląskości nagle jesteście tym zdziwieni, albo w prywatnych wiadomościach postanawiacie mi wytłumaczyć, kim są Ślązacy, bo najwyraźniej mieszkając tu całe życie i zajmując się śląską tożsamością nie mam o tym pojęcia, jak również ci, każący mi w reakcji na tę prostą korektę wypi*****ać do rajchu, tudzież dzielący się przemyśleniami, iż na pewno to taka moda teraz, albo strategia marketingowa, śmieszki znajdujące niezwykle zabawnym to, iż piszę po polsku a nie nie jestem Polakiem, rzeczywiście świat tego nie widział: nie poświęcę ani minuty aby was do czegokolwiek przekonywać, albowiem c**j mnie obchodzi co sobie tam w ślicznych główkach roicie na temat mojej etnicznej tożsamości. Bez odbioru".

Śląskość w centrum twórczości Twardocha

Temat tożsamości i odrębności Ślązaków wielokrotnie powraca w twórczości Twardocha od „Epifanii wikarego Trzaski” po wydaną w zeszłym roku „Pokorę”. Do kulturowego tygla i narodowej przynależności autor powraca wielokrotnie w wywiadach.

W rozmowie z Onet Kultura z okazji stulecia plebiscytu na Górnym Śląsku, autor mówił:

– „W jakiś perwersyjny sposób cieszę z każdego aktu pogardy i lekceważenia, jaki Polska Ślązakom okazuje. Każdy taki akt sprawia, że gdzieś tam jeden człowiek postanawia tę własną śląskość z przekory zacząć pielęgnować. Zaostrzenie tego sporu więc jakoś mnie nie martwi".

Husaria i potoki gówna

Dziś do wczorajszej burzy, po raz kolejny Twardoch odniósł się na swoim facebookowym profilu, atakując prawicową narrację i narodowościowe zapędy niektórych środowisk:

– „Pytacie mnie w listach i telegramach, cóż takiego sprawiło, iż moja wczorajsza korekta wzbudziła emocje w tak wielkiej skali? Bo wzbudziła, a w końcu nic nowego, światopogląd fluktuuje mi ciągle, ale akurat o mojej śląskiej tożsamości mówię i piszę to samo od kilkunastu lat, od kiedy w ogóle zacząłem zabierać publicznie głos, ostatnio zaś powtarzam to nieustannie, do znudzenia, chyba z kilkanaście tekstów w ciągu kilku miesięcy z okazji spisu powszechnego, w którym razem z setkami tysięcy Ślązaków deklaruję narodowość śląską. Dlaczego więc akurat teraz wylały się potoki gówna? To proste. We wczorajszym komunikacie nie było ściany tekstu, długich akapitów, skomplikowanych konstrukcji gramatycznych, figur retorycznych, metafor i innych środków stylistycznych, zniuansowanych wywodów, trudnych zdań wielokrotnie złożonych, w które moje teksty obfitują czasem w nadmiarze, a które dla patriotycznej husarii są barierą nie do pokonania. Wczorajszy komunikat składał się z dwóch prostych zdań. Tyle husaria jest w stanie przyjąć, przetrawić i wydalić to, co tam wydala. I na zdrowie. Ja robię swoje.”

„Krwiste porywające czytadło”

Powieść „Król” w angielskim przekładzie autorstwa Seana Gaspera Bye’a została zakwalifikowana do finału prestiżowej nagrody spośród dziesięciu nominowanych powieści pisarzy z Czech, Ukrainy, Chorwacji i Turcji. O stworzone w 2017 roku wyróżnienie mogą ubiegać się autorzy pochodzący z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, Azji, Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, których książki przetłumaczone zostały na język angielski. Główna nagroda wynosi 20 tys. euro do podziału między pisarza i tłumacza. Jury konkursu składa się z czterech brytyjskich dziennikarzy i krytyków literackich.

Jak podaje Gazeta Wyborcza, redaktor magazynu „Times Literary Supplement" Toby Lichting a zarazem przewodniczący komisji konkursowej nazwał „Króla” „pulpowym thrillerem, freskiem historycznym i druzgocąco przemyślaną pracą z pamięcią". Natomiast krytyczka „London Review of Books" Anna Aslanyan, określa dzieło Twardocha powieścią „stylową i walącą między oczy".

/tekst: Dominika Laszczyk/