Przełomowy wyrok za zdjęcie prezerwatywy w trakcie stosunku. Czym jest stealthing?

21-03-2023

kadr z filmu "Pleasure"

Sąd rejonowy w Dordrechcie uznał 28-letniego mężczyznę z Rotterdamu winnym stealthingu.

Został skazany na trzy miesiące więzienia w zawieszeniu i zapłatę odszkodowania w wysokości 1000 euro. To pierwszy tego typu wyrok w Holandii, gdzie nie funkcjonują regulacje odnośnie stealthingu. Sąd uniewinnił oskarżonego z zarzutu gwałtu i orzekł, że seks odbywał się za obopólną zgodą. „Oskarżony zmusił ofiarę do tego, aby tolerowała uprawianie z nim seksu bez zabezpieczenia. W ten sposób ograniczył jej wolność osobistą i nadużył zaufanie, jakim go obdarzyła” – stwierdził sąd.

Stealthing to praktyka polegająca na zdejmowaniu prezerwatywy podczas stosunku płciowego bez zgody partnerki lub pantera. Najczęściej do stealthingu dochodzi między parami heteroseksualnymi. To forma napaści, która naraża ofiarę na choroby weneryczne czy niechcianą ciążę. Jest ona naruszeniem autonomii seksualnej oraz nadużyciem zaufania, jakim zostaliśmy obdarzeni.

Podczas wizyty w programie „Dzień Dobry TVN” seksuolog Andrzej Gryżewski wypowiedział się na temat prawdopodobnych przyczyn stealthingu.

„Mężczyźni zdejmujący prezerwatywę podczas stosunku często podkreślają, że ta forma zabezpieczenia im nie odpowiada [...]. Inni narzekają na reakcje alergiczne i brak wzwodu, spowodowany właśnie nałożeniem kondomu.[…] W swoim gabinecie spotykam pacjentów, którzy chcą w pewnym sensie balansować na ostrzu noża, to dla nich rodzaj gry. Szansa na zapłodnienie kobiety jest dla nich niezwykle podniecająca, przynajmniej tak to wygląda na poziomie ich wyobraźni” stwierdził Gryżewski.

Zmiany, zmiany, zmiany

Na szczęście stealthing coraz częściej jest sankcjonowany. Badania Uniwersytetu Yale z 2017 roku wykazały, że zarówno kobiety jak i mężczyźni padali ofiarami stealthingu. W tym samym roku sąd w Lozannie skazał 47-letniego Francuza na rok więzienia w zawieszeniu, uznając stealthing za gwałt. W 2018 roku sąd w Berlinie skazał policjanta na 6 miesięcy w zawieszeniu, uznając stealthing za napaść na tle seksualnym. Nakazał mu również wypłacenie ofierze 3100 euro tytułem odszkodowania.

W 2021 Kalifornia stała się pierwszym stanem w USA, który prawnie zakazał stealthingu. Zdejmowanie prezerwatywy w trakcie stosunku bez wyraźnej werbalnej zgody jest tam nielegalne. Klasyfikowane jest jako przestępstwo prawa cywilnego i ofiara takiego przestępstwa może pozwać sprawcę bezpośrednio do sądu cywilnego.

„Stealthing, czyli potajemne zdjęcie prezerwatywy przez mężczyznę bez zgody partnerki, różni się od typowego przestępstwa zgwałcenia, gdyż pokrzywdzona wyraża zgodę na współżycie, tyle że z zabezpieczeniem. Mimo to współżycie bez prezerwatywy nie jest objęte zakresem zgody na obcowanie płciowe z jej użyciem, gdyż stanowi inny rodzaj czynności seksualnej. Przemawiają za tym fizyczna bariera przed intymnością, inny stan psychiczny w trakcie współżycia wynikający z większego ryzyka ciąży i zarażenia chorobą weneryczną, różnica doznań fizycznych i waga przywiązywana do użycia prezerwatywy przez wiele osób. Stealthing wypełnia znamiona zgwałcenia z użyciem podstępu (art. 197 § 1 k.k.), ale pod warunkiem, że sprawca działał z podjętym z góry zamiarem. W przypadku decyzji podjętej w trakcie współżycia zdjęcie prezerwatywy będzie jedynie naruszeniem nietykalności cielesnej (art. 217 § 1 k.k.)” głosi abstrakt książki Michała Głuchowskiego „Stealthing – karalność zdjęcia prezerwatywy bez wiedzy partnerki”, opublikowany na stronie Ruchu Prawniczego, Ekonomicznego i Socjologicznego.

tekst: Kacper Araszewski