Kilka naszych typów w sztuce obecnej - tej bliższej i dalszej

12-07-2022 • 4 min czytania

„We Were Here”, Anton Shebetko, Galeria Czwartek

Podpowiadamy, kogo i co warto obserwować, oraz dokąd się wybrać.

Ramię w ramię

Działania kolektywne są coraz bardziej popularne wśród młodych, dopiero rozpoczynających artystyczną karierę twórców. Nieco inaczej jest z galerią Czwartek. Zrzeszone wokół niej osoby to grupa fotografek i fotografów, znajomych, którzy na co dzień zajmują się komercyjnymi zleceniami w branży filmowej i fotograficznej. Idea Czwartku od początku zakładała tworzenie miejsca i społeczności skupionej wokół fotografii, gdzie właśnie w czwartki otwierają się wystawy jej współtwórców (między innymi Jana Jurczaka, Oli Bydłowskiej, Wiktora Malinowskiego, Bartka Wieczorka, Kajetana Plisa czy Tymona Nogalskiego). Kiedy wybuchła wojna w Ukrainie, kolektyw przerwał prezentowanie swoich prac, oddając przestrzeń artystkom i artystom z Ukrainy. W ramach wystawy „Slava Ukraini!” można było też kupić fotografie (między innymi duetu Synchrodogs, Yulii Krivich, Yana Wasiuchnika czy Lisy Vlasenko), a cały dochód z ich sprzedaży został przekazany na pomoc Ukrainie. Wystawa „Ramię w ramię” podczas krakowskiego Miesiąca Fotografii Galerii Szarej to kontynuacja tego działania. Jednak tym razem na pracach dwudziestu czterech artystek i artystów z Polski i Ukrainy nie zobaczymy historii wojny i zniszczenia, ale solidarności i wspólnoty.

Galeria Czwartek, uk. Marszałkowska 27/35A, Warszawa

„We Were Here,”, Anton Shebetko, Galeria Czwartek

Kapoor w Wenecji

W tym roku warto na chwilę zejść z głównego szlaku weneckiego biennale sztuki, żeby zobaczyć prace jednego z najbardziej znanych brytyjskich twórców – Anisha Kapoora. Artysta, który Wielką Brytanię reprezentował na Biennale w Wenecji w 1990 roku, powraca w wielkim stylu. W Gallerie dell’Accademia, gdzie po raz pierwszy w historii tego miejsca prezentowana jest twórczość Brytyjczyka, zobaczymy retrospektywę autora, a na niej ponad sześćdziesiąt prac – w tym pokój niczym pole bitwy wypełniony ciemnoczerwonym woskiem, który wystrzeliła z siebie armata, czy słynne ultraczarne prace z tworzywa Vantalbalck, pochłaniające światło. Jednak to nie jedyne miejsce w Wenecji, gdzie obejrzymy prace Kapoora, bo retrospektywa będzie miała swoją kontynuację w zrewitalizowanym, XVIII-wiecznym Palazzo Manfrin. Przez wiele lat wyłączony z użytkowania pałac z galerią obrazów był kiedyś największą atrakcją turystyczną w Wenecji, którą odwiedzali tacy artyści jak Antonio Canova czy Edouard Manet. Wystawa inauguruje działalność siedziby Anish Kapoor Fondation.

„Anish Kapoor in Venice”, Gallerie dell’Accademia, Palazzo Manfrin, do 9 października

Queerowy Londyn

W Londynie otworzyła się nie jedna, lecz dwie kulturalne przestrzenie związane ze społecznością LGBTQ+. To nie przypadek, bo dokładnie pięćdziesiąt lat temu na ulicach miasta odbył się pierwszy Marsz Dumy. Queer Britain, pierwsze w Wielkiej Brytanii muzeum poświęcone osobom LGBTQ+, na co najmniej dwa lata przejmie parter w budynku Kings Cross, gdzie powstaną cztery galerie oraz przestrzeń warsztatowa. Pierwsza wystawa „Welcome to Queer Britain” to pokaz archiwów i artefaktów należących do fundacji, a także fotografie twórców związanych z kulturą queerową – Allie Crewe, Roberta Taylora, Sadie Lee i Paula Hartfleeta. Z kolei Queercircle, nazywana przez jej twórców „przestrzenią sztuki LGBTQ”, ma swoją siedzibę w nowo powstałym budynku w dzielnicy dizajnu w Greenwich. Jego otwarcie inauguruje solowy pokaz Michaela Yearwooda-Dana. Queer Britain i Queercircle to miejsca od lat tworzone przez fundacje charytatywne, które poza wystawami mają na celu wsparcie i celebrowanie queerowej tożsamości oraz społeczności.

„Queer Britain”, fot. John Sturrock, Kings Cross

Z potrzeby pomagania

Solidarny Dom Kultury „Słonecznik” to miejsce, które powstało z potrzeby pomagania uchodźczyniom i ich dzieciom, uciekającym przed rosyjską agresją. Dawna przestrzeń wystawowa Muzeum Sztuki Nowoczesnej przy ulicy Pańskiej najpierw zmieniła się w miejsce zbiórki leków i robienia kanapek, a z czasem stała się przestrzenią spotkań, nauki języka, warsztatów z artystkami i aktywistami, gotowania oraz wspólnego spędzania czasu. Miejscem, w którym można poznać ukraińską kulturę i sztukę. W działalność Słonecznika zaangażowana jest między innymi grupa Blyzkist (Taras Gembik i Maria Beburia), fotografka Yulia Krivich, artystka Weronika Wysocka, graficzka Kaja Kusztra czy kurator Sebastian Cichocki, a Solidarny Dom Kultury, dziś wielojęzyczny i wielokulturowy, stawia pytania o rolę instytucji kultury we współczesnym świecie.

fot. Yulia Krivich (@yulia_krivich)

Haftowanie sztuki

Monika Drożyńska haftuje od 2007 roku. Zaczęło się od makatek. Na kojarzonych z babcinymi tkaninami materiałach umieszcza hasła znajdujące się na murach i klatkach schodowych: „Chcę ułożyć sobie życie", „Przestańcie przeżywać!”, „Zimo, wypierdalaj!”. Dziś inspiracje do haftowanych haseł czerpie także z wypowiedzi polityków, portali społecznościowych, podsłuchanych rozmów czy programów telewizyjnych. Prace Drożyńskiej poruszają tematy społeczno-polityczne, ale zwracają też uwagę na język. W 2016 roku zaczęła haftować w pociągach na zagłówkach siedzeń i firankach najpierw aktywistycznie hasła, a z czasem cytaty z poezji. W pandemii tworzyła flagi z gestem Victorii, z zaznaczeniem dwóch metrów odległości między nimi, która odnosiła się do narzuconych ograniczeń. Ostatnio haftuje „Obrusy” – „eseje” z użyciem słów, znaków i obrazków. Snuje na nich opowieść o migracji oraz emigracji i zastanawia się, jaką rolę odgrywa w tym wszystkim język.