5 fascynujących filmów dokumentalnych o artystkach i artystach

29-04-20221 min czytania
5 fascynujących filmów dokumentalnych o artystkach i artystach
Kadr z filmu „Beksińscy. Album wideofoniczny”, mat. prasowe
Wielu ludzi przygląda się dziełom sztuki. Ale czy zastanawialiście się, co siedzi w głowie waszego ulubionego artysty? Przygotowaliśmy dla was zestawienie 5 fascynujących filmów dokumentalnych, które przybliżą historię twórczości wybranych malarek, malarzy, architektek, fotografów, wizjonerów oraz pisarek.
5 różnorodnych sylwetek, które różni niemal wszystko: płeć, wiek, status społeczny, osobowość, pochodzenie. A co łączy? Potrzeba tworzenia. Są znane i znani ze swojej wyjątkowości, odrębności oraz ogromnej wrażliwości na otaczającą rzeczywistość. Jako twórcze jednostki są kimś więcej – indywidualistkami i indywidualistami: Joseph Beuys, Zdzisław Beksiński, Blanche Lemco van Ginkel (i nie tylko), Laurie Anderson czy Helmut Newton. Wszyscy zachwycili swoją czułością w tworzeniu, która przejawia się nie tylko w artystycznym wyrazie, ale także chęci zmiany w myśleniu, przełamania norm i barier.
Przedstawiamy 5 historii niezwykłych artystów, które zabierają nas w świat obrazów, dźwięków i słów.
/tekst: Natalia Izdebska/
1/5
„Beuys. Sztuka to rewolucja”, reż. Andres Veiel
Joseph Beuys to nie tylko rzeźbiarz i kontrowersyjny działacz społeczny, lecz także głos wszystkich artystów pragnących tworzyć. Dla niemieckiego rewolucjonisty nie istniały żadne ramy, w których powinna znaleźć się sztuka. Zwolennicy nazywali go prorokiem, przeciwnicy – szaleńcem głoszącym sprzeczne idee. Jak jest dzisiaj? Język, którym posługiwał się Beuys, jest nadal aktualny. W „Beuys. Sztuka to rewolucja” można znaleźć wiele wątków, które widzowi wydadzą się dziwaczne, ale z drugiej strony kryją w sobie pewną magię. W filmie odkryjemy między innymi, że niemiecki artysta miał epizod w jednostce wojskowej, a także przyjmował wszystkich chętnych (niejedna osoba dzisiaj skorzystałaby z takiej opcji!) do Państwowej Akademii Sztuki w Düsseldorfie, gdzie wykładał jako profesor. Dokument stanowi zwieńczenie twórczości Beuysa, a także nowość dla tych, którzy do tej pory nie znali artysty. Film dokumentalny w reżyserii Andresa Veiela można obejrzeć na platformievod.mdag.plzwiązanej z festiwalem Millennium Docs Against Gravity – największym festiwalem filmów dokumentalnych w Polsce.
„Beksińscy. Album wideofoniczny”, reż. Marcin Borchardt
Mówi się, że artyści kończą w samotności, bo tylko oni są w stanie udźwignąć ciężar samouwielbienia. Beksiński skończył z żoną Zofią (muzą i modelką), która urodziła mu syna Tomasza Beksińskiego. W filmie dokumentalnym Borchardta widzimy archiwalne zapiski, zdjęcia i nagrania, które przybliżają relacje słynnego fotografa i malarza (w filmie występuje w nietypowej roli, bo dokumentalisty) z jego najbliższymi. Tytuł filmu nie jest przypadkowy, ponieważ dokument faktycznie jest wideofonicznym pamiętnikiem (Zdzisław Beksiński zapisał w spadku całe swoje archiwum Muzeum Historycznemu w Sanoku) o rodzinie Beksińskich. Artysta wręcz w obsesyjny sposób dokumentuje każdy ruch członków swojej rodziny, a taśmy audio stanowią rodzaj kroniki, gawędziarstwa. W nagraniach Beksińskiego wybrzmiewają refleksje dotyczące wielu tematów, przewijają się różni goście, poruszane są przez artystę trudne rozmowy o jego synu Tomku (znanym dziennikarzu). Film o Beksińskich jest dostępny na platformiemojeekino.pl.
„Marzycielki miast”, reż. Joseph Hillel
Tytuł filmu jest tak samo ujmujący, jak jego treść. W „Marzycielkach” nie ma miejsca na frazesy. Kobiety przedstawione w filmie są pionierkami w dziedzinie architektury i szeroko pojętej sztuki. Przez męską część branży często były uznawane za słabsze w swoim zawodzie, pewien dziennikarz porównał nawet bohaterkę dokumentu do romantyczki. Jakie było jego zdziwienie, gdy Phyllis Lambert odparła z nonszalancją: „Chyba nie romantyczką, raczej widzę potencjał tego, czym mogłoby być miasto. Czy to jest wizja romantyczna?”. Wypowiedź dziennikarza, choć pochodzi sprzed kilku dekad, jest wciąż aktualna w niektórych środowiskach. ,,Marzycielki miast” intrygują kobiecą siłą, przedstawiają trudności, z jakimi musiały się mierzyć kobiety, aby udowodnić swoją wartość. Powszechne było przecież wyjście bogato za mąż, nie wybranie się na studia inżynierskie. Dokument inspiruje do tworzenia przez kobiety wielkich rzeczy, nie tylko budynków. Film Josepha Hillela jest dostępny na platformievod.mdag.pl.
„Serce Psa”, reż. Laurie Anderson
Laurie Anderson to amerykańska artystka, która w swojej twórczości kładzie nacisk na sztukę eksperymentalną. Śpiewa, komponuje, pisze poezję i scenariusze, rzeźbi, a także reżyseruje. „Serce Psa” to intymne zapiski z życia artystki, gdzie pies autorki filmu odgrywa znaczącą rolę. Suczka Lolabelle jest duchowym przewodnikiem dla Laurie Anderson. Kobieta dzięki uroczemu fox terrierowi doświadcza miłości, ale również jej utraty, która przemienia się w śmierć. Niezwykle ważna dla reżyserki jest filozofia buddyzmu. Anderson stara się przemycić w filmie rozważania dotyczące reinkarnacji, a autorskie kompozycje i urywki nakręcone na amatorskiej taśmie wideo to pudełko jej wspomnień. Oglądając film, pragniemy odkryć relacje, które Laurie Anderson budowała z rodzeństwem czy matką, i zrozumieć, dlaczego tak ważna jest dla niej więź z ukochanym psem. Film dokumentalny „Serce Psa” jest dostępny na platformie nowehoryzonty.pl, oferującej produkcje z najważniejszych festiwali na świecie, m.in. z Cannes, Wenecji i Toronto.
„Helmut Newton. Piękno i bestia”, reż. Gero von Boehm
Pochodzący z Berlina znany fotograf mody zasłynął z wysublimowanie erotycznych zdjęć, które pojawiały się na okładkach „Vogue’a” z całego świata. Jedni uważali go za mizogina, inni za znawcę kobiecego piękna. W jego fotografiach nigdy nie było taniej sensacji, a z nagości uczynił dzieło sztuki. Mężczyzna budował na sesjach zdjęciowych partnerskie relacje z modelkami, by dać poczucie komfortu i bezpieczeństwa. W filmie dokumentalnym o słynnym fotografie widzimy sylwetkę Helmuta Newtona jako artysty, partnera i przyjaciela. Top modelki takie jak Claudia Schiffer czy Eva Herzigová wspominają Helmuta jako kreatora, a także psychoanalityka – dzięki niekonwencjonalnemu myśleniu fotografie berlińskiego artysty stały się ponadczasowe („Rue Abriot” dla francuskiego wydania „Vogue’a”). „Helmut Newton. Piękno i bestia” do obejrzenia naPlayer.pl.
FacebookInstagramTikTokX