Krok po kroku, wystawa po wystawie. Zdradzamy, gdzie warto się wybrać, gdy pogoda przegoni nas z spaceru.
Październik nie stawia na efekty specjalne – stawia na głębię. Abakanowicz na Wawelu to nie tylko ekspozycja dzieł, ale próba otwarcia królewskiej rezydencji na dialog ze współczesnością, podczas gdy warszawska wystawa Ensora i Wojtkiewicza przypomina, że karnawał zawsze był metaforą życia na opak – świata chaosu, anarchii i wolności od norm. Design pojawia się tu nie jako ornament, lecz jako struktura myślenia o kryzysie i odbudowie.
Lista dziesięciu najciekawszych wystaw zawsze będzie arbitralna, ale październik udowadnia, że najważniejsze nie jest co się pokazuje – tylko jak się to kontekstualizuje. W przestrzeniach, które same w sobie są manifestami: królewskich komnatach, postindustrialnych muzeach włókiennictwa, salach narodowych instytucji. To miesiąc, w którym medium staje się komunikatem, a historia przestaje być alibi dla bezpiecznego konformizmu.
Po raz pierwszy w Polsce i Europie daje się poznać Jerzy Zalszupin – Polak, który podbił Brazylijskie serca i stał się ikoną światowego modernizmu. Zamiłowanie polaka do architektury i designu zrodziło się, gdy w jego 15-letnie ręce wpadła ilustrowana rysunkami Le Corbusiera książka.
W Brazylii znalazł się nie przez przypadek – urodził się w okresie międzywojennym w żydowskiej rodzinie w Polsce, ale miał więcej szczęścia niż większość przedstawicieli jego wiary. W 1939 roku wraz z rodziną schronił się w Rumunii, gdzie skończył studia architektoniczne. Stamtąd pojechał do Francji, ale nie na długo. Przytłoczony zniszczoną wojną Europą uciekł. Spokój ducha znalazł w brazylijskim São Paulo.
Tam rozkręcił karierę architektoniczną. Już dwa lata po przyjeździe założył własne studio architektoniczne oraz manufakturę mebli - L’Atelier.
„Celem wystawy jest przybliżenie publiczności niepowtarzalnej filozofii projektowej Zalszupina, jego modernistycznej wrażliwości oraz wkładu w rozwój brazylijskiego wzornictwa i architektury. To także próba wpisania jego dokonań w polski kanon kultury wizualnej” – mówi Maria Murawsky, kuratorka i projektantka wystawy.
Ekspozycję można zobaczyć w Willi Gawrońskich do 19 października 2025.
