Jezus – bohater popkultury

08-04-2023 • 1 min czytania

fot. Christian Bale

Od „Kodu Leonarda da Vinci” po „Pasję” Mela Gibsona – dziesiątki filmów w kulturze popularnej przedstawiły już postać Jezusa.

W 2013 roku ponad 100 milionów ludzi obejrzało tradycyjne przedstawienie Jezusa w Biblii Marka Burnetta i Romy Downey w miniserialu telewizyjnym, podczas gdy kolejne miliony śmiały się z absurdalnego przedstawienia Jezusa w „Ricky Bobby – Demon prędkości”.

Wybraliśmy 10 filmów, których bohaterem jest Jezus w najróżniejszych interpretacjach.

tekst: Daniela Kaczmarek

1/10

1. „Żywot Briana”

Komedia z serii Monty Pythona z 1979 roku to satyra na religię i hollywoodzkie ujęcie jej w filmach. W dziele Terriego Jonesa, Brian, rówieśnik Chrystusa, przychodzi na świat w Betlejem i zostaje omyłkowo uznany za Mesjasza. Doprowadza do tego ciąg absurdów oraz komicznych wydarzeń i zaczyna się... chaos. A w nim idealnie odnajduje się grupa Monty Pythona, która wyśmiewa się dosłownie z wszystkiego, zaczynając od trędowatych, a kończąc na symbolach chrześcijańskich. A w akompaniamencie niekończących się śmiechów rozgrywa się debata społeczna grupy oburzonych widzów, uważających film za obraźliwy.

2. „Pasja”

Mel Gibson zszokował świat w 2004 roku swoim obrazem „Pasja”. Dramat, w którym Jezus i świadkowie jego męki porozumiewają się po łacinie, grece i aramejsku, jest dosłownie skąpany we krwi, a cierpienia przedstawione w naturalistyczny sposób wylewa się z ekranu. Ostatnie godziny życia Jezusa zostały ukazane z fascynującą i tak brutalną doskonałością, że film dostał kategorię R. Mimo to, nawet Watykan zaakceptował produkcję.

3. „Jesus Christ Superstar”

Rock opera to ostatnie co przychodzi człowiekowi do głowy, kiedy myśli się o Ewangelii. A jednak, Norman Jewison z sukcesem zrealizował musical w 1973 roku. I sam format opowiadanej historii nie jest tu jedynym zaskoczeniem. Cała opowieść łączona jest z rzeczywistością wojny w Wietnamie, hipisowskiej kultury oraz uczuciem miłości, które niespodziewanie rodzi się między Jezusem a Marią Magdaleną. Mimo wszystko nominowana do Oscara produkcja stała się kultowa na całym świecie.

4. „Inni ludzie”

Film Aleksandry Terpińskiej z 2021 to historia o mieszkańcach Warszawy prowadzących monotonne życie w towarzystwie narkotyków i antydepresantów. Jednak wśród desperatów pragnących miłości znajduje się też miejsce dla kogoś zupełnie zaskakującego, dla Jezusa. Wbrew temu co można pomyśleć, nie jest on wybawicielem przedstawionych Warszawiaków, a raczej cichym towarzyszem, który rapując w dresach, komentuje świat, po którym twardo stąpa.

5. „Ostatnie kuszenie Chrystusa”

Najbardziej kontrowersyjne dzieło poruszające temat męki Jezusa Chrystusa nakręcił w 1988 roku Martin Scorsese. Ekranizacja książki Nikosa Kazantzakisa wywołała wściekłość wśród wierzących, oskarżających go o obrazę Boga. Obraz przedstawia Jezusa kuszonego wizją i chęcią uniknięcia męczeńskiej śmierci i prowadzenia najzwyklejszego ludzkiego życia, dalekiego od cierpienia, które go czekało. Skupienie się na ludzkiej naturze Jezusa dało reżyserowi jeden z najlepszych filmów jego dorobku artystycznego.

6. „Ostatni kac” i „Pierwsze kuszenie Chrystusa”

Brazylijska grupa komików Porta dos Fundos zrealizowała dwie części satyry, świątecznej parodii o życiu Jezusa. Powstałe w 2018 i 2019 roku filmy są dostępne na Netflixie. W pierwszej części, która jest parodią Kac Vegas, apostołowie budzą się po szalonej nocy Ostatniej Wieczerzy i nie mogą nigdzie znaleźć Jezusa, więc... zaczynają się poszukiwania. Druga część przynosi nam kolejne rewelacje, Jezus okazuje się być gejem, a Maryja nie umie odmówić sobie zapalenia skręta. Łatwo jest się domyśleć, że obrażeni widzowie chętnie podpisywali petycję przeciw filmowi, który mimo wszystko stawał się coraz bardziej popularny.

7. „Jezus z Nazaretu”

Franco Zeffirelli w 1977 roku podjął się nagrania sześciogodzinnego, serialu o życiu Jezusa. Urodzony w Betlejem Jezus Chrystus uznany zostaje przez lud za Syna Bożego, jednak głoszone przez niego nauki nie spotykają się z aprobatą faryzeuszy. Inspiracją do powstania produkcji był sam papież Paweł VI. W nakręconym z rozmachem filmie pojawiają się zachwycające niuanse psychologiczne, świetne aktorstwo i przejmująca muzyka.

8. „Syn człowieczy”

Afryka, współczesność, pełne agresji i przemocy miasteczko, tak można przedstawić bardzo okrojony opis filmu Marka Dornforda-Maya z 2006 roku. Historia omawiająca uniwersalizm przesłania o miłości i pokoju, jednocześnie akcentuje jak trudna jest wiara w zbawienie w pełnym przemocy świecie. Akcja jest ciekawą, nietypową reinterpretacją postaci Jezusa, Maryja rodzi dziecko podczas ataku policji na szkołę, Chrystus domaga się, by apostołowie oddali mu broń, a Zmartwychwstanie jest aluzją do faktu, że w dzisiejszej Afryce polityczni dysydenci znikają, jak kiedyś Jezus.

9. „Piłat i inni”

Sam Andrzej Wajda w końcu postanowił nakręcić własną interpretację historii Jezusa. I takim oto, sposobem oparte na przeniesionym do współczesności wątku Ha-Nocri z „Mistrza i Małgorzaty”, powstaje w 1972 roku dzieło polskiego reżysera. Akcja rozgrywa się na ulicach Berlina, Judasz zdradza Chrystusa wykonując jeden telefon, a prowadzony na śmierć baran udziela wywiadu, jednak głównym tematem jest relacja między Jezusem a Piłatem. To właśnie jej Wajda poświęcił najwięcej czasu.

10. „Maria, matka Jezusa”

Mało kto pewnie pamięta, że u progi swojej wielkiej kariery Christian Bale wcielił się w rolę... Jezusa. Stało się to właśnie w filmie Kevina Connora z 1999 roku, który jest dość tradycyjnie opowiedzianą historią biblijnej rodziny, jednak przedstawioną z perspektywy Maryi, szesnastoletniej dziewczyny zaręczonej z czterdziestolatkiem, nie do końca rozumiejącej co się wokół niej dzieje. To jej oczami przygadamy się życiu Jezusa i jego rzeczywistości 2000 lat temu.