East-East: Wschód, który wymyka się definicjom – wystawa w Muzeum Manggha

24-04-2025

fot. Tomoko Sauvage

Wystawa „East-East. Wystawa sztuki współczesnej z Japonii” w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie to zaproszenie do podróży bez tradycyjnej mapy, w głąb współczesnych znaczeń Wschodu.

Kuratorem ekspozycji jest Paweł Pachciarek, który przez dobór prac artystów takich jak Mami Kosemura, Mitsuo Kim, Rui Mizuki, Tomoko Sauvage, Ewelina Skowrońska oraz Urara Tsuchiya pokazuje, że Wschód nie jest jednolity, ani nie musi być definiowany wyłącznie przez pryzmat zachodnich stereotypów.

Czym właściwie jest dziś Wschód? Paweł Pachciarek wyjaśnia:

„Dla wielu Wschód to wszystko, co znajduje się poza granicami Zachodu – od Polski po Japonię, od Azji Południowej po Wschodnią. Ta uproszczona percepcja buduje obraz Wschodu jako jednorodnej, odległej przestrzeni. Tymczasem Wschód to mozaika tradycji, historii i doświadczeń, różnie postrzegana w zależności od miejsca i kontekstu”.

Wystawa East-East wychodzi poza kolonialne i eurocentryczne spojrzenie, które przez wieki postrzegało Wschód jako przeciwieństwo Zachodu. Jak zauważał Edward Said w „Orientalizmie”, Wschód był lustrem, w którym Zachód definiował samego siebie. To przestrzeń, na którą projektowano zarówno lęki, jak i marzenia – raz jako przestrzeń zacofania, innym razem jako źródło duchowej głębi. Artyści zaproszeni przez Pachciarka odwracają tę dynamikę, czyniąc Wschód narratorem własnych historii.

fot. URARA TSUCHIYA_Water Slide, 2023, glazed ceramic

Ekspozycja obejmuje różnorodne formy: od ceramiki, przez instalacje wideo, fotografie, aż po performance. Wśród prezentowanych prac znajduje się m.in. instalacja Mitsuo Kima, który używa łodzi jako metafory migracji, poszukiwania tożsamości i miejsca we współczesnym świecie.

Tomoko Sauvage w pracy „Buloklok” nawiązuje do tradycyjnych japońskich zegarów kadzidłowych z okresu Edo, badając relacje pomiędzy dźwiękiem, czasem i materią. Z kolei Urara Tsuchiya poprzez performance i ceramikę podejmuje dialog z ciałem, seksualnością i kulturowymi normami, kwestionując tabu obecne zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie.

„East-East to wystawa, która skłania do refleksji nad tym, czym jest Wschód – jako przestrzeń, idea i doświadczenie. Zachęca do redefinicji granic, podważania schematów i dostrzeżenia, że Wschód to nie odległy konstrukt, lecz żywa, dynamiczna rzeczywistość, będąca częścią naszej wspólnej historii i współczesności” mówi Paweł Pachciarek.

Poprzez sztukę, która łączy różne media i perspektywy, ekspozycja pokazuje, że granice między kulturami i tradycjami są znacznie bardziej płynne, niż mogłoby się wydawać. Wschód, widziany przez pryzmat sztuki współczesnej, przestaje być egzotyczną fantazją, a staje się realną, współczesną przestrzenią dialogu. Jak przypomina Octavio Paz:

„Wschód i Zachód nie są odrębnymi światami, ale biegunami tej samej rzeczywistości, które wciąż się spotykają i przekształcają”.

East-East to nie tylko możliwość poznania innego oblicza Wschodu, ale również okazja do skonfrontowania własnych przekonań, stereotypów i uprzedzeń – wystawa stawia pytania, które pozostaną z widzami na długo po opuszczeniu muzeum.

Wystawa potrwa od 25.04. do 10.08.2025 roku.