Kłącze to struktura pozbawiona hierarchii — rośnie w wielu kierunkach jednocześnie, splata się i rozdziela, adaptuje się do otoczenia, pojawia się i znika w najmniej oczekiwanych miejscach. Podobnie zachowują się dzieła prezentowane na wystawie — niektóre wtapiają się w przestrzeń szklarni, inne kontrastują z otoczeniem, a wszystkie wspólnie budują dynamiczną sieć artystycznych połączeń.
W Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego rozrasta się kłącze — organiczne, wielokierunkowe i nieprzewidywalne. Wystawa Kłącze / Rhizome, przygotowana w ramach roku tematycznego #ARTYSTYCZNYBOTANICZNY, bada relacje między naturą a sztuką, czerpiąc z koncepcji kłącza opisanej przez Gillesa Deleuze’a i Félixa Guattariego.
fot. Ziga Lovsin/Bruno Muller
Wystawa to efekt pracy studentek i studentów Wydziału Wzornictwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie pod kuratorską opieką dr Antoniny Konopelskiej, prowadzącej Katedrę Praktyk Artystycznych na Wydziale Wzornictwa. Uczestniczący artyści badają synergiczne relacje między naturą a sztuką, ukazując je jako dynamiczne, wielowarstwowe przestrzenie podlegające organicznemu i częściowo nieprzewidywalnemu procesowi twórczego wzrastania. To nie tyle tradycyjna ekspozycja, co żywy organizm — dzieła współistnieją z roślinami, reagują na przestrzeń, wpisują się w naturalny rytm Ogrodu.
Tom Blank eksploruje napięcie między naturalnością a sztucznością w serii rzeźb Pozorne Koralowce — organiczne w wyrazie formy, stworzone w technologii druku 3D, zostały umieszczone wśród pustynnych roślin w szklarni, budując wizualny i symboliczny kontrast między naturalnością a syntetycznością. Jan Gonciarz w intymnej pracy My – Drzewo opowiada o relacji z jabłonią, która towarzyszyła mu od dzieciństwa — drzewo staje się tu symbolem wzrastania, odkrywania i zakorzenienia.
Kalina Gronczyńska w instalacji Spektrum analizuje wpływ światła na proces fotosyntezy — światło czerwone i niebieskie, kluczowe dla życia roślin, staje się medium artystycznym i biologicznym jednocześnie. W jej pracy Synergia delikatne cyjanotypie na kartonach z recyklingu podkreślają ulotność i organiczny charakter procesów zachodzących w przyrodzie. Aleksandra Machalewska w Ofelii redefiniuje postać szekspirowskiej bohaterki — zawieszona w wodzie, balansująca między światem realnym a symbolicznym, staje się obrazem kobiecej siły i regeneracji.
Prace Camille Ledure i Neli Wzorek poruszają temat komunikacji i relacji w ekosystemie. Ledure w instalacji Połączenia wykorzystuje cienkie metalowe druty, tworząc subtelną strukturę oplatającą rośliny. Instalacja odnosi się do niewidzialnych sieci komunikacyjnych między roślinami — lotnych związków organicznych (VOC), dzięki którym rośliny mogą ostrzegać się przed zagrożeniem i koordynować reakcje na stres środowiskowy. W Ławicy Idoli Nela Wzorek odwołuje się do relacji między fauną a florą — zwiewne, kolorowe formy, przypominające ryby, reagują na ruchy wody w oczku wodnym, budując metaforyczne napięcie między sztuką a biologią.
fot. Nela Wzorek
Efektem pracy warsztatowej prowadzonej przez Camille Ledure ze wsparciem merytorycznym Anny Albin z Ogrodu Botanicznego jest natomiast zbiorowa instalacja zatytułowana Nasza roślina przyszłości. W ramach warsztatów uczestnicy — osoby w różnym wieku — wspólnie projektowali rośliny przyszłości, korzystając z materiałów pochodzących z recyklingu. Powstałe prace zostały włączone do ekspozycji, stając się żywym elementem wystawy — organicznym przedłużeniem procesu twórczego. Warsztaty stały się przestrzenią eksperymentu i wspólnej refleksji nad kierunkiem, w jakim może ewoluować relacja człowieka z naturą.
Henri Lefebvre w pracy Ślad Ziemi / Ciała podejmuje temat połączenia człowieka z naturą. Glina, z której powstała rzeźba-maska, zachowuje odcisk twarzy artysty, przywołując działania Any Mendiety, która fizycznie stapiała się z krajobrazem w swoich słynnych pracach z cyklu Silueta. Lefebvre tworzy intymny ślad połączenia człowieka z organicznym materiałem, który równocześnie symbolizuje kruchość i siłę natury.
Bronia Zamachowska, oprócz współpracy z Jamesem Weissem, prezentuje także instalację dźwiękową, w której subtelnie eksploruje cykliczność i transformację jako fundament biologicznego i twórczego życia, a także procesy destrukcji i regeneracji w naturze.
Związek między naturą a przestrzenią miejską eksplorują Adrián Millán oraz Žiga Lovšin i Bruno Müller. Millán w scenograficznej instalacji The City With(out) Us pokazuje, jak przestrzeń publicznego transportu przenika się z roślinnością — pędy wyrastające z podłóg i ścian przekształcają miasto w organiczny ekosystem. Lovšin i Müller w Przestrzeni gniazdowania tworzą miejsce odpoczynku dla ludzi i roślin, gdzie młode pędy wyrastają z tekstylnych struktur, sugerując możliwość współistnienia człowieka i natury w przestrzeni zurbanizowanej.
Na zakończenie wystawy, 9 marca o godz. 12:00, odbędzie się oprowadzanie z udziałem artystów — studentów i studentek Wydziału Wzornictwa ASP — oraz kuratorki Antoniny Konopelskiej.
fot. Antonina Konopelska
W wystawie biorą udział: Stanisław Artman, Clément Bartholeyns, Tom Blank, Jan Gonciarz, Kalina Gronczyńska, Camille Ledure, Henri Lefebvre, Žiga Lovšin, Aleksandra Machalewska, Adrián Millán, Bruno Müller, Nela Wzorek, Bronia Zamachowska, James Weiss. Kuratorka: dr Antonina Konopelska
Wystawa potrwa do najbliższej niedzieli.
tekst:Antonina Konopelska
![Mikołaj Chylak – Design On Point [CYKL]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fcdn.kmag.pl%2Farticles%2F65ae7400c4d72d21eb70adb6%2Fart%2520war.jpg&w=1920&q=80)
