Soldadera, 1998-2001 dwukanałowa instalacja wideo film 16 mm, widok instalacji, Museum der Moderne Salzburg, 2015, fot. R. Iglar
Ponad trzy dekady krytycznego zaangażowania
Fraser w swojej twórczości i tekstach teoretycznych podejmuje krytykę systemu świata sztuki. Interesują ją wartość kultury kształtowanej przez muzea, rola artysty w skomercjalizowanym obiegu sztuki oraz udział tego sektora w utrwalaniu nierówności i wykluczeń. Wyróżnia ją autorefleksja nad własną pozycją w tym systemie. Performatywne interwencje, polemiczne przemowy, dialogi i monologi składają się na szeroki, krytyczny obraz instytucji artystycznych, skłaniając do debaty, wymiany myśli i emocjonalnego zaangażowania.
Wystawa obejmuje wybór prac z końca lat 80. aż po ostatnie realizacje artystki. To okres ponad trzech dekad krytycznego zaangażowania Fraser w analityczne badanie złożonej relacyjności sztuki. Na ekspozycji znajdą się także prace tekstowe i dokumentacja. Wystawa zaprojektowana we współpracy z artystką ukazuje zarówno rozwój jej sztuki, jak i obecny etap jej ciągle ewoluującej praktyki artystycznej.
Wystawa w Zachęcie przygotowuje też grunt pod wielowarstwową eksplorację relacji sztuki i instytucji w Polsce, szczególnie w chwili odzyskiwania i odbudowywania tożsamości przez wiele z nich. Czy sztuka rzeczywiście musi wisieć? Czy polskie instytucje znajdą odwagę, żeby prześwietlić mechanizmy własnego funkcjonowania? Jakie są perspektywy zmian środowiskowych, status quo instytucji i postaw ludzi nimi zarządzających? Czy mamy szanse na podjęcie refleksji krytycznej, która sięgnie również sfery etyki?
Perły kolekcji pogadanka w galerii, 1989 performans na żywo w Philadelphia Museum of Art, dzięki uprzejmości artystki, fot. Kelly & Massa
Kim jest Andrea Fraser?
Urodziła się w Billings w stanie Montana (1965), mieszka i pracuje w Los Angeles w Kalifornii i Nowym Jorku. Jest profesorem w UCLA School of the Arts and Architecture Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles. Jej prace były wystawiane m.in. na wystawach indywidualnych w Hammer Museum w Los Angeles (2022); Whitney Museum of American Art w Nowym Jorku (obie 2016); Museum Moderner Kunst Stiftung Ludwig w Wiedniu (2012); oraz na Uniwersytecie Harvarda w Cambridge, Massachusetts (2010).
Retrospektywy jej twórczości odbyły się w Museum of Contemporary Art w Barcelonie i MUAC UNAM w Meksyku (obie w 2016), Museum der Moderne w Salzburgu (2015), Museum Ludwig w Kolonii (2013) oraz w Kunstverein w Hamburgu (2003). W 1993 roku, wraz z Christianem Philippem Müllerem i Gerwaldem Rockenschaubem, reprezentowała Austrię na 45. Biennale Sztuki w Wenecji. Brała udział w Whitney Biennial (1993 i 2012), Biennale w São Paulo (1998 i 2021), Prospect 3 New Orleans (2014) oraz 12. Biennale w Szanghaju (2018). Jej publikacja Museums, Money, and Politics (2018) została uznana przez ARTnews za najlepszą książkę artystyczną dekady.
Kunst muss hängen (Sztuka musi wisieć), 2001, instalacja wideo wideo (kolor, dźwięk), widok instalacji, Museum der Moderne Salzburg, 2015, fot. Rainer Iglar
![Model ze sztucznymi piersiami na Paris Fashion Week. O tym pokazie mówią wszyscy [WIDEO]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fcdn.kmag.pl%2Farticles%2F67cee8370098c930c72525e2%2FScreenshot%25202025-03-10%2520at%252014.43.17.png&w=1920&q=75)
